Ermənistan Birlik dövləti yolunda addımlayır? – Geosiyasi vəziyyət dəyişir

2022/01/61d83-1641560410.jpg
Oxunub: 1410     10:52     11 Fevral 2022    
Dünən, Ermənistan parlamentinin sədr müavini Hakop Arşakyan jurnalistlərin sualına cavab olaraq qeyd edib ki, Ermənistanın “ittifaq dövləti”nin bir hissəsi olması məsələsi müzakirə olunmayıb. Mövzu yeni deyil və müharibədən sonra böyük fəallıqla, müəyyən mərhələlərdə isə böyük intensivliklə dövriyyəyə buraxılır. Praktikada isə belə bir məsələnin Ermənistan qarşısında qoyulması, yaxın və ya uzaq müddətdə qərar verilməli olduğuna dair heç bir sübut olmasa da, rəsmi İrəvanın buna qarşı çıxa biləcəyi hal mümkün deyil və əslində Lukaşenko da bunu ifadə etməyə çalışıb.

Lakin hələlik bu məsələdə yeganə “başlanğıc nöqtəsi” Belarusdur və Rusiya yalnız rəsmi olaraq onunla Birlik dövləti məsələsini açıq şəkildə müzakirə edir. Bu proses isə bu gün və ya dünən deyil, iyirmi ildən artıqdır ki, müzakirə olunur.

Habelə Belarusla müzakirə olunanlar avtomatik olaraq Rusiyanın öz təsir dairəsi və ya məsuliyyət dairəsi hesab etdiyi ümumi inteqrasiya platformalarına malik olduğu bütün ölkələrlə müzakirə demək deyil. Birinci səbəb çox aydındır: postsovet məkanı bu gün çox rəngarəngdir, ona homojen deyilən versiyalarla, modellərlə yanaşmaq mümkün deyil. Təbii ki, bir əsr əvvəl, hələ Sovet İttifaqı yarananda zonanın rəngarəng olması ilə bağlı arqument və ya əks-arqument ola bilər. Məsələ ondadır ki, dünya və yüz il əvvəl mövcud olan geosiyasət bu gün bəziləri üçün eyni ola bilər, amma praktikada güc balansı, oyunçular, texnologiya və siyasət alətləri baxımından fərqlər çox böyükdür.

Bu gün dünya çox kiçikdir, ona görə də bu gün məsafələr əhəmiyyətli dərəcədə azalıb və buna görə də “qollar uzadılıb”. Bu o demək deyil ki, Rusiyada və ya onun prezidenti Putində və onun ətrafında sovet “nostalgiyası” yoxdur – onlar ilk fürsətdə birliyi bərpa etməyə çalışırlar. Və təbii ki, bu o demək deyil ki, Rusiya hökuməti postsovet zonasında öz mövqelərini möhkəmləndirməyə çalışmır. Lakin bütün bunlar “birlik dövləti”nin gündəmini zonanın bütün uzunluğu və ya əyriliyinə yaymaq demək deyil. Çünki hər şeydən əvvəl Rusiya hökumətinin qarşısına belə bir məqsəd qoymağa və gündəm yaratmağa imkanının olmadığını yaxşı bilir. Rusiyanın bu məsələdə nisbətən kiçik olanları nəzərə almasaq, iki əsas rəqibi var: ABŞ və Çin.

Asif Cəfərov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Birlik-dövləti  


Bizi "telegram"da izləyin