Ermənistanın yeganə ümidi Moskvayadır?| Hərbi-siyasi vəziyyətə güvənmək yolverilməzdir

2022/01/61d83-1641560410.jpg
Oxunub: 963     12:15     27 Yanvar 2022    
Rusiyanın “svpressa.ru” saytında “Putinin Türkiyə ilə bağlı strategiyası zirvəyə çata bilər” başlıqlı məqalə dərc olunub.

Müəllif yazır ki, Ermənistan və Türkiyə Xarici İşlər nazirlikləri Rubinyanın Kılıçla görüşünü “pozitiv-konstruktiv” adlandırıblar. Bəs niyə bir-birinə düşmən olan bu iki dövlət arasında birdən-birə yaxınlaşma əlamətləri göründü? Bu sualın cavabı Cənubi Qafqazdakı bütün siyasi vəziyyəti anlamağa imkan verəcək. 2020-ci ildə 44 günlük müharibəni uduzduqdan sonra Ermənistan çətin vəziyyətə düşdü. Bu, bir neçə faktorla özünü göstərir.

Bir tərəfdən Ermənistan Azərbaycanla sülh müqaviləsi bağlamaqdan, Qarabağı Azərbaycan ərazisi kimi tanımaqdan (belə tanınma Nikol Paşinyan hökumətinin istefasına səbəb ola bilər) imtina edir. Digər tərəfdən, Ermənistanın faktiki olaraq Ermənistan-Azərbaycan sərhədində gedən hərbi əməliyyatları davam etdirmək gücü yoxdur. Yeganə ümid, Ermənistanı rəqiblərindən qoruyan Rusiyadır. Ancaq burada da hər şey mürəkkəbdir. Əvvəla, Ermənistanın Rusiyadan onsuz da böyük olan asılılığı artıb. Rusiyanın hərbi mövcudluğu olmasa, bu ölkənin varlığı təhlükə altındadır. Amma Azərbaycanın tələblərindən biri də Zəngəzur dəhlizidir. Rusiya buna isə qarşı deyil.

Sayt bildirir ki, belə olan halda Rusiya həmin strateji əhəmiyyət daşıyan nəqliyyat dəhlizinə nəzarət edəcək, Ermənistana təsiri, ümumilikdə Cənubi Qafqazda gücü daha da artacaq. Ermənistan isə bununla razılaşmır. O qorxur ki, dəhliz nəzarətdən kənarda olacaq və bu, ölkənin cənub rayonlarına nəzarətin itirilməsinə və Ermənistanın İrandan ayrılmasına səbəb ola bilər. Bu vəziyyətdə olduğu kimi, digər məsələlərlə yanaşı, Ermənistan Rusiyanın tələbinə müqavimət göstərir,

“Rusiyanın Ermənistanı ən azı Zəngəzur istiqamətində xarici hücumdan qorumaq motivasiyası zəifləyir. Bundan başqa, Ermənistan hüquqi tələyə düşüb. O, Azərbaycanla demarkasiya sazişi imzalamaqdan imtina etdiyi üçün məlum olur ki, Zəngəzuru mübahisəli ərazi hesab etmək olar.

Lakin belə bir dəhlizin yaradılması ərazi itkisi olacaq və bu, Paşinyan hakimiyyətinin süqutuna səbəb ola bilər. Belə ümidsiz vəziyyətdə Ermənistan rəhbərliyinin əlində nə qalıb? Qalır dəstək üçün başqa qüvvələrə müraciət etmək. Lakin nə ABŞ, nə də Aİ ölkələri bu problemin həllində Ermənistana kömək etmək istəmir. Yalnız Türkiyə qalır. İndi də Ermənistan həmin dövlətlə münasibətləri yaxşılaşdırmağa çalışır. Çünki bu, azərbaycanlıların hücumunu yumşaltmağın yeganə yoludur. Türkiyə ilə əlaqələr qurmaqla Azərbaycanın mövqeyinə təsir göstərməyə cəhd etmək olar. Bu, Ermənistanın bugünkü taktikasının əsasını təşkil edir.

Ermənistan silahlı qüvvələrini bərpa edəcəyini gözləyir. Bundan əlavə, İrəvan regionu hipotetik olaraq dəyişə biləcək Türkiyənin sabitliyinin daha da pozulmasına ümid edə bilər. Amma bu hesablamalar şübhəlidir. Birincisi, əvvəlki kimi, Azərbaycanın güclənməsi üçün fəaliyyətini davam etdirir, çünki bu ölkənin hərbi qüdrətinin inkişafı üçün misilsiz böyük maliyyə resursları var. İkincisi, hərbi-siyasi vəziyyətə güvənmək yolverilməzdir, bu, məğlubiyyət yoludur. Üçüncüsü, Türkiyə bütün bunları dərk etməyə bilməz, onun müvafiq nəticələri olacaq. Lakin Ermənistanın hesablamaları tamamilə əsassız deyil. Türkiyə Ermənistanla niyə danışıqlar aparır? Türkiyə son vaxtlar öz siyasətinə müəyyən qədər yenidən baxıb.

Bunun səbəbi onun düşmənlərinin çox olmasıdır. Ənənəvi olanlarla yanaşı, Yunanıstan, Kipr, iki ölkəni dəstəkləyən Fransa və nəhayət, Türkiyəni sanksiyalarla hədələməyə başlayan Avropa İttifaqı. Türkiyəyə qarşı sünni ərəb dövlətləri (Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Bəhreyn və Misir) və İsrail arasındakı ittifaq güclənir. Onların hamısı Türkiyənin Aralıq dənizindəki qaz yataqlarına dair iddialarından eyni dərəcədə narazıdırlar. Bu, Ankaranın Vaşinqtona soyuqqanlılığıdır, üstəlik, ABŞ-ın Türkiyəyə sanksiya tətbiq etmək çağırışları da var. Və nəhayət, Türkiyənin Rusiya ilə bəzi məsələlərdə tərəfdaşlıqdan tutmuş Suriya, Liviya və Cənubi Qafqazda rəqabətinə qədər çox qəribə, qeyri-müəyyən münasibətləri var.

Hər üç bölgədə Rusiya və Türkiyə bir-birinə qarşı vuruşan rəqib qüvvələri dəstəkləyir. Buna Türkiyənin Ukraynayönlü mövqeyini də əlavə etmək lazımdır”, - deyə saytın məqaləsində qeyd olunur.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Rusiya   Türkiyə  


Bizi "telegram"da izləyin