Fransa Ermənistan üzərindən Gürcüstanı "ələ keçirməyə" çalışır? - BAXIŞ BUCAĞI

2021/09/44-1631356756.jpg
Oxunub: 1964     17:52     11 Sentyabr 2021    
Ermənistan Baş nazirinin Gürcüstana səfərinin siyasi nəticəsinin qiymətləndirməsi, yaxud bu nəticəyə toxunmaq və buna görə də qiymətləndirmə vermək üçün bəlkə də müəyyən qədər zaman tələb olunacaq. Səfər zamanı səslənən siyasi bəyanatlar özlüyündə ciddi əhəmiyyət kəsb etməsə də, uzun müddətdir ki, Ermənistan-Gürcüstan siyasi və iqtisadi, eləcə də ictimai bəyanatları yeni bir həssas səviyyəyə çatıb.

Bunun üçün bəlkə də səfərin hansı əsas “effekti”nin olduğunu başa düşmək üçün zaman tələb olunacaq. Ancaq bəlkə də qeyd etmək vacibdir ki, səfərdən əvvəl Ermənistan-Gürcüstan dialoqunun yeni təkan mühitinə müəyyən impulsları əks etdirən maraqlı regional inkişaflar baş vermişdi. Söhbət bu günlərdə dövriyyəyə qoyulan erməni-türk mövzusundan getmir. Əlbəttə, erməni-türk mövzusu vacibdir və sözsüz ki, bir sıra səbəblərdən Gürcüstan halı heç də ikinci dərəcəli deyil.

Ancaq Paşinyanın 8 sentyabr səfərindən əvvəl sentyabrın 6-da Fransa və İran prezidentlərinin telefon danışığı baş tutması bəlkə də daha böyük diqqət mövzusu ola bilər. Üstəlik, bu telefon danışığı bundan bir həftə əvvəl İraqın paytaxtı Bağdadda İran, Türkiyə, Misir, BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və İordaniyanın dəvət edildiyi görünməmiş bir regional təhlükəsizlik Zirvəsində baş tutmuşdu. Müxtəlif məsələlərlə bağlı bir sıra fikir ayrılıqları olan ölkələr müxtəlif dərəcədə, lakin minimum Xarici İşlər nazirləri səviyyəsində Bağdadda toplaşmışdı. İran da Xarici İşlər naziri səviyyəsində iştirak etmişdi.

Zirvə toplantısının bəlkə də əsas diqqət mövzusu olan hallarından biri o idi ki, coğrafi baxımdan bu regional çərçivədən kifayət qədər uzaqda yerləşən Fransa Prezident Makronun timsalında bu toplantıda iştrak edəcəyini bildirmişdi. Makron Bağdadda oldu və Bu Zirvə toplantısında iştirak etdi. Əlbəttə, Fransa coğrafi baxımdan uzaqdır, siyasi mənada isə Fransa İraqda antiterror xarakterli varlıq da daxil olmaqla müxtəlif varlığı ilə çoxdandır regiondadır. Yeri gəlmişkən, Makron həmçinin bildirmişdi ki, İraqın belə bir istəyi varsa, Fransa qalmağa davam edəcək.

Zirvə toplantısından sonra Fransa Prezidentinin İran Prezidenti ilə danışması bəlkə də onu göstərir ki, Bağdadda müəyyən dərəcədə ümumi maraq kəsb edən geniş perspektivlər müzakirə edilib. Bağdaddakı Zirvə toplantısında Fransanın aktiv iştirakı ilə bağlı məqalədə sual qaldırılıb ki, məgər Paris müharibədən sonrakı aylarda Qafqaza qarşı intensiv marağı Yaxın Şərq-Mərkəzi Asiya regionunda yeni yaradılmış Yaxın İraq formatına qarşı maraqla əvəz edir? Bəlkə də bunun cavabı yoxdur, lakin Bağdadda baş tutan Zirvə toplantısından sonra Makronun İran Prezidenti ilə telefon danışığı aparması Fransanın hələ də Qafqazı “unutmadığını”, Qafqazı Avrasiya regionundakı proseslərin geniş kontekstində nəzərdən keçirdiyini düşünməyə əsas verə bilər.

Hər halda İran Prezidenti ilə Fransa-İran münasibətlərində yeni səhifə açmaq məsələsi müzakirə olunub, üstəlik İran Prezidenti Rəisi öz növbəsində deyib ki, bunu Avropa ilə geniş münasibətlərin başlanğıc nöqtəsi kimi nəzərdən keçirməyə, yəni Fransaya Avropa əməkdaşlığının başlanğıc nöqtəsi və darvazası kimi baxmağa hazırdır.

Bunun üçün Ermənistan Baş nazirinin Gürcüstan səfəri kontekstində bəlkə də sual verə bilərik ki, məgər bu mühit halı və bunun yaradacağı müəyyən imkanlar məsələsi İrəvan və Tbilisi arasında konkret və səmərəli müzakirə mövzusu olub?

Aqil Məmmədov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: İran   Fransa   Ermənistan   Gürcüstan  


Fransa Ermənistan üzərindən Gürcüstanı "ələ keçirməyə" çalışır? - BAXIŞ BUCAĞI

2021/09/44-1631356756.jpg
Oxunub: 1965     17:52     11 Sentyabr 2021    
Ermənistan Baş nazirinin Gürcüstana səfərinin siyasi nəticəsinin qiymətləndirməsi, yaxud bu nəticəyə toxunmaq və buna görə də qiymətləndirmə vermək üçün bəlkə də müəyyən qədər zaman tələb olunacaq. Səfər zamanı səslənən siyasi bəyanatlar özlüyündə ciddi əhəmiyyət kəsb etməsə də, uzun müddətdir ki, Ermənistan-Gürcüstan siyasi və iqtisadi, eləcə də ictimai bəyanatları yeni bir həssas səviyyəyə çatıb.

Bunun üçün bəlkə də səfərin hansı əsas “effekti”nin olduğunu başa düşmək üçün zaman tələb olunacaq. Ancaq bəlkə də qeyd etmək vacibdir ki, səfərdən əvvəl Ermənistan-Gürcüstan dialoqunun yeni təkan mühitinə müəyyən impulsları əks etdirən maraqlı regional inkişaflar baş vermişdi. Söhbət bu günlərdə dövriyyəyə qoyulan erməni-türk mövzusundan getmir. Əlbəttə, erməni-türk mövzusu vacibdir və sözsüz ki, bir sıra səbəblərdən Gürcüstan halı heç də ikinci dərəcəli deyil.

Ancaq Paşinyanın 8 sentyabr səfərindən əvvəl sentyabrın 6-da Fransa və İran prezidentlərinin telefon danışığı baş tutması bəlkə də daha böyük diqqət mövzusu ola bilər. Üstəlik, bu telefon danışığı bundan bir həftə əvvəl İraqın paytaxtı Bağdadda İran, Türkiyə, Misir, BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və İordaniyanın dəvət edildiyi görünməmiş bir regional təhlükəsizlik Zirvəsində baş tutmuşdu. Müxtəlif məsələlərlə bağlı bir sıra fikir ayrılıqları olan ölkələr müxtəlif dərəcədə, lakin minimum Xarici İşlər nazirləri səviyyəsində Bağdadda toplaşmışdı. İran da Xarici İşlər naziri səviyyəsində iştirak etmişdi.

Zirvə toplantısının bəlkə də əsas diqqət mövzusu olan hallarından biri o idi ki, coğrafi baxımdan bu regional çərçivədən kifayət qədər uzaqda yerləşən Fransa Prezident Makronun timsalında bu toplantıda iştrak edəcəyini bildirmişdi. Makron Bağdadda oldu və Bu Zirvə toplantısında iştirak etdi. Əlbəttə, Fransa coğrafi baxımdan uzaqdır, siyasi mənada isə Fransa İraqda antiterror xarakterli varlıq da daxil olmaqla müxtəlif varlığı ilə çoxdandır regiondadır. Yeri gəlmişkən, Makron həmçinin bildirmişdi ki, İraqın belə bir istəyi varsa, Fransa qalmağa davam edəcək.

Zirvə toplantısından sonra Fransa Prezidentinin İran Prezidenti ilə danışması bəlkə də onu göstərir ki, Bağdadda müəyyən dərəcədə ümumi maraq kəsb edən geniş perspektivlər müzakirə edilib. Bağdaddakı Zirvə toplantısında Fransanın aktiv iştirakı ilə bağlı məqalədə sual qaldırılıb ki, məgər Paris müharibədən sonrakı aylarda Qafqaza qarşı intensiv marağı Yaxın Şərq-Mərkəzi Asiya regionunda yeni yaradılmış Yaxın İraq formatına qarşı maraqla əvəz edir? Bəlkə də bunun cavabı yoxdur, lakin Bağdadda baş tutan Zirvə toplantısından sonra Makronun İran Prezidenti ilə telefon danışığı aparması Fransanın hələ də Qafqazı “unutmadığını”, Qafqazı Avrasiya regionundakı proseslərin geniş kontekstində nəzərdən keçirdiyini düşünməyə əsas verə bilər.

Hər halda İran Prezidenti ilə Fransa-İran münasibətlərində yeni səhifə açmaq məsələsi müzakirə olunub, üstəlik İran Prezidenti Rəisi öz növbəsində deyib ki, bunu Avropa ilə geniş münasibətlərin başlanğıc nöqtəsi kimi nəzərdən keçirməyə, yəni Fransaya Avropa əməkdaşlığının başlanğıc nöqtəsi və darvazası kimi baxmağa hazırdır.

Bunun üçün Ermənistan Baş nazirinin Gürcüstan səfəri kontekstində bəlkə də sual verə bilərik ki, məgər bu mühit halı və bunun yaradacağı müəyyən imkanlar məsələsi İrəvan və Tbilisi arasında konkret və səmərəli müzakirə mövzusu olub?

Aqil Məmmədov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: İran   Fransa   Ermənistan   Gürcüstan  


Bizi "telegram"da izləyin