Qafqazda “Şahmat oyunu" yeni başlayıb: Hadisələr gələcəkdə daha sürətlə inkişaf edəcək

2021/07/timth-1627726762.jpg
Oxunub: 1600     18:18     31 İyul 2021    
“İarex.ru” nəşri “Moskva Cənubi Qafqazda yaranmış yeni vəziyyətdə hakim olacaq?” başlıqlı məqalədə yazır ki, Avropa Şurasının rəhbəri Şarl Mişelin səfəri, ritorikası və Brüsselin İrəvana qarşı müsbət addımları, eləcə də Fransa prezidentinin İrəvana edəcəyi səfər haqqında bəyanat regionda duyğuların fırtınasına səbəb olub.

Ermənistanın “Past” nəşri yazır ki, britaniyalıların Avrozona üçün öz “planlar”ı var.

“Çünki düşünürlər ki, Vaşinqton onları seçsə, Aİ xarici dəstək olmadan dağılacaq, bu, onlara öz nəzarət zonasını yaratmaq üçün imkan verəcək. Lakin bu baş verməyib. Hazırda bir tərəfdən Fransa və Almaniya, digər tərəfdən Böyük Britaniya arasında ziddiyət var. Və bu, məhz Cənubi Qafqazda baş verəndir.

ABŞ Qafqazda nisbətən passivdir. Belə bir təəssürat yaranır ki, o, regional problemlərin həllini Fransaya həvalə edib. Eyni zamanda Vaşinqton ATƏT-in Minsk qrupundakı təsirini saxlayır və faktiki olaraq son qərar vermək hüququnu özündə saxlayır. Çünki Böyük Britaniya Türkiyə və Azərbaycan vasitəsilə öz oyununu oynayır, Qarabağ müharibəsinin nəticələrindən sonra regionda öz təsirini tənzimləməyə çalışır, nəhayət, Fransa Aİ faktorunu oyuna daxil edərək bunu balanslaşdırmağa çalışacaq.

Bu təsadüfdürmü? Sadəlövh olmaq lazım deyil. Lakin bütün bunlardan ən maraqlısı İran amilinin oyuna töhfəsidir. Söhbət İran və Qara dənizi Ermənistan və Gürcüstan üzərindən birləşdirəcək “Şimal-Cənub” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi layihəsindən gedir.

Fransa niyə İranı oyuna dəvət etməlidir?

- Paris, Türkiyə-Böyük Britaniya münasibətlərinin Suriya, Qafqaz, Əfqanıstan və Liviyada bir çox istiqamətdə İrana zidd olduğunu anlayır.

- İran bazarı avropalılar üçün cəlbedicidir və İranın özünün də avropalılara təqdim edəcəyi çox şey var.

- Bu, “Böyük İpək Yolu” (Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə onun əhəmiyyəti artır) kimi müxtəlif layihələr vasitəsilə Avropaya “pəncərə” açmağa çalışan Çinlə ticarətdə tarazlıq yaradır.

- Fransa bu şəkildə Türkiyə-Azərbaycanı bölür.

- Orta Asiya bölgəsində növbəti aktiv hərəkətlərlə Ankaraya tam nəzarəti qurmağı hədəfləyən Gürcüstan əlaqəsi.

- Aİ-nın və İranın Ermənistan bazarına girməsi Türkiyə tərəfinin ona sahiblənməsinə imkan verməyəcək.

Ümumiyyətlə, belə çıxır ki, Fransa Aİ-si Böyük Britaniya-Türkiyə-Azərbaycan əlaqəsinə qarşı (Gürcüstan neytral ölkədir və onun uğrunda mübarizə gedəcək) Ermənistan və İranla bağlı əks-çəki yaratmağa çalışır. Tez-tez bir çoxları qeyri-ixtiyari olaraq (və bəlkə də qəsdən) İsrail amilini qeyd etmirlər. İsrail regional oyunda səthi olaraq xüsusi rol oynamır, bununla belə məlum olur ki, o, hədsiz dərəcədə aktivdir və regiondan həm İranın, həm də Rusiyanın çıxarılması istiqmətində işləyir. Moskva bu cür vəziyyətdə heç bir şəkildə reaksiya vermir, lakin reaksiyanın yoxluğu passivlik demək deyil: o, gözləmə xarakteri daşıya bilər.

Rusiya bu mübarizədə uduzan tərəfi seçib, gələcəkdə onu “bazarlıq” üçün dəstəkləyərək bölgədə bir balans seçimi edə bilər. Hər halda Kreml ilk növbədə öz maraqlarını müdafiə edəcək. Moskva Aİ-nin bölgəyə girməsini əvvəlcədən bilirdi, bənzər vəziyyəti proqnozlaşdırmışdı və qəbul etmişdi. Bundan əlavə, Rusiya oyuna girərsə, digər tərəflərin - Böyük Britaniya, Türkiyə və Aİ-nin buna qarşı birləşməyəcəyinə heç kim zəmanət verə bilməz. Bəlkə də bu səbəbdən ABŞ məsafəni saxlayır.

Zəngəzur dəhlizinin açılması Çinə faydalıdır, bu dəhliz Gürcüstandan yan keçərək Azərbaycan ərazisindən Türkiyəyə birbaşa giriş imkanıdır, Aİ isə böyük ehtimalla Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olacaq. Bu fərziyyələrin nə qədər doğru olduğunu zaman göstərəcək. Hər halda “şahmat oyunu” yeni başlayıb və o, hələ sondan uzaqdır, hadisələr gələcəkdə daha sürətlə inkişaf edəcək”, - deyə nəşr qeyd edib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Qafqaz  


Qafqazda “Şahmat oyunu" yeni başlayıb: Hadisələr gələcəkdə daha sürətlə inkişaf edəcək

2021/07/timth-1627726762.jpg
Oxunub: 1601     18:18     31 İyul 2021    
“İarex.ru” nəşri “Moskva Cənubi Qafqazda yaranmış yeni vəziyyətdə hakim olacaq?” başlıqlı məqalədə yazır ki, Avropa Şurasının rəhbəri Şarl Mişelin səfəri, ritorikası və Brüsselin İrəvana qarşı müsbət addımları, eləcə də Fransa prezidentinin İrəvana edəcəyi səfər haqqında bəyanat regionda duyğuların fırtınasına səbəb olub.

Ermənistanın “Past” nəşri yazır ki, britaniyalıların Avrozona üçün öz “planlar”ı var.

“Çünki düşünürlər ki, Vaşinqton onları seçsə, Aİ xarici dəstək olmadan dağılacaq, bu, onlara öz nəzarət zonasını yaratmaq üçün imkan verəcək. Lakin bu baş verməyib. Hazırda bir tərəfdən Fransa və Almaniya, digər tərəfdən Böyük Britaniya arasında ziddiyət var. Və bu, məhz Cənubi Qafqazda baş verəndir.

ABŞ Qafqazda nisbətən passivdir. Belə bir təəssürat yaranır ki, o, regional problemlərin həllini Fransaya həvalə edib. Eyni zamanda Vaşinqton ATƏT-in Minsk qrupundakı təsirini saxlayır və faktiki olaraq son qərar vermək hüququnu özündə saxlayır. Çünki Böyük Britaniya Türkiyə və Azərbaycan vasitəsilə öz oyununu oynayır, Qarabağ müharibəsinin nəticələrindən sonra regionda öz təsirini tənzimləməyə çalışır, nəhayət, Fransa Aİ faktorunu oyuna daxil edərək bunu balanslaşdırmağa çalışacaq.

Bu təsadüfdürmü? Sadəlövh olmaq lazım deyil. Lakin bütün bunlardan ən maraqlısı İran amilinin oyuna töhfəsidir. Söhbət İran və Qara dənizi Ermənistan və Gürcüstan üzərindən birləşdirəcək “Şimal-Cənub” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi layihəsindən gedir.

Fransa niyə İranı oyuna dəvət etməlidir?

- Paris, Türkiyə-Böyük Britaniya münasibətlərinin Suriya, Qafqaz, Əfqanıstan və Liviyada bir çox istiqamətdə İrana zidd olduğunu anlayır.

- İran bazarı avropalılar üçün cəlbedicidir və İranın özünün də avropalılara təqdim edəcəyi çox şey var.

- Bu, “Böyük İpək Yolu” (Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə onun əhəmiyyəti artır) kimi müxtəlif layihələr vasitəsilə Avropaya “pəncərə” açmağa çalışan Çinlə ticarətdə tarazlıq yaradır.

- Fransa bu şəkildə Türkiyə-Azərbaycanı bölür.

- Orta Asiya bölgəsində növbəti aktiv hərəkətlərlə Ankaraya tam nəzarəti qurmağı hədəfləyən Gürcüstan əlaqəsi.

- Aİ-nın və İranın Ermənistan bazarına girməsi Türkiyə tərəfinin ona sahiblənməsinə imkan verməyəcək.

Ümumiyyətlə, belə çıxır ki, Fransa Aİ-si Böyük Britaniya-Türkiyə-Azərbaycan əlaqəsinə qarşı (Gürcüstan neytral ölkədir və onun uğrunda mübarizə gedəcək) Ermənistan və İranla bağlı əks-çəki yaratmağa çalışır. Tez-tez bir çoxları qeyri-ixtiyari olaraq (və bəlkə də qəsdən) İsrail amilini qeyd etmirlər. İsrail regional oyunda səthi olaraq xüsusi rol oynamır, bununla belə məlum olur ki, o, hədsiz dərəcədə aktivdir və regiondan həm İranın, həm də Rusiyanın çıxarılması istiqmətində işləyir. Moskva bu cür vəziyyətdə heç bir şəkildə reaksiya vermir, lakin reaksiyanın yoxluğu passivlik demək deyil: o, gözləmə xarakteri daşıya bilər.

Rusiya bu mübarizədə uduzan tərəfi seçib, gələcəkdə onu “bazarlıq” üçün dəstəkləyərək bölgədə bir balans seçimi edə bilər. Hər halda Kreml ilk növbədə öz maraqlarını müdafiə edəcək. Moskva Aİ-nin bölgəyə girməsini əvvəlcədən bilirdi, bənzər vəziyyəti proqnozlaşdırmışdı və qəbul etmişdi. Bundan əlavə, Rusiya oyuna girərsə, digər tərəflərin - Böyük Britaniya, Türkiyə və Aİ-nin buna qarşı birləşməyəcəyinə heç kim zəmanət verə bilməz. Bəlkə də bu səbəbdən ABŞ məsafəni saxlayır.

Zəngəzur dəhlizinin açılması Çinə faydalıdır, bu dəhliz Gürcüstandan yan keçərək Azərbaycan ərazisindən Türkiyəyə birbaşa giriş imkanıdır, Aİ isə böyük ehtimalla Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olacaq. Bu fərziyyələrin nə qədər doğru olduğunu zaman göstərəcək. Hər halda “şahmat oyunu” yeni başlayıb və o, hələ sondan uzaqdır, hadisələr gələcəkdə daha sürətlə inkişaf edəcək”, - deyə nəşr qeyd edib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Qafqaz  


Bizi "telegram"da izləyin