Ermənistan MTX hələ də müharibənin gedişatını dərk etmir

2020/10/13174-1603088731.jpg
Oxunub: 632     10:01     16 Yanvar 2021    
Ötən gün Ermənistanın televiziya kanallarından birində olduqca vacib və maraqlı bir reportaj yayımlanıb. Ermənistan MTX-nin keçmiş icraçı direktoru polkovnik Mikael Hambardzumyan əhəmiyyətli dərəcədə tarazlaşdırılmış, eyni zamanda vacib bir açıqlama ilə çıxış edib.

Ordu.az xəbər verir ki, Ermənistanın “Alternativ layihələr qrupu” adlı təşəbbüsü Hambardzumyanın müsahibəsi ilə bağlı məqalə dərc edib.

Qrup qeyd edir ki, son iki ayda Ermənistanda hər kəsin evinə daxil olan və ermənilərin gündəlik həyatının bir parçası olan suallar qaldırıldı.

“Dünən elə bir şəkil aldılar ki, bundan artıq yayınmaq mümkün olmayacaq.

1․“Müharibənin gedişatının qarşısı niyə alınmır, müharibənin nə üçün dayandırılmadığını başa düşə bilmirdim”.

MTN-nin direktoru vəzifəsinin keçmiş müvəqqəti icraçısının səlahiyyətlərinə son verilməsi yəqin bu vacib sualla bağlıdır.

Müsahibədən məlum olur ki, MTX və Müdafiə Nazirliyi hər gün itkilərimiz, problemlərimiz və perspektivlərimiz barədə Baş nazirə məruzə edirdi.

Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsini icra edən şəxsi narahat edən sual, Baş nazirin müharibənin dayandırılması ilə bağlı qərar qəbul etməməsinin səbəbi idi. “Müharibə niyə dayandırılmır, atəşkəs elan edilir, çünki görürdük ki, fiziki olaraq bu baş vermir, qorunmur, samma sırf müharibə dayandırılmır, danışıqlar prosesi başlamır. Bu şəraitdə müharibəni dayandırmadan hökumətin məqsədi nə idi? Hara doğru gedirdik? Sonda hara çatacağıq, Stepanakerti (Xankəndi-red.) itirəcəyik, yoxsa artıq şimal rayonlarını itirəcəyik, yalnız bundan sonra hərbi əməliyyatların dayandırılması və ya sona çatması nöqtəsinə gəlib çatacağıq?”

Mikael Hambardzumyanın sözlərindən göründüyü kimi, baş nazir vəziyyət barədə məlumatsız olmayıb, gündəlik olaraq, hər saat cəbhədəki vəziyyət, daxili siyasi vəziyyət, itkilərimiz və əhval-ruhiyyəmiz barədə Baş nazirə məruzə edilirdi. Üstəlik, vəziyyətin nə olduğu və perspektivlərin necə ola biləcəyi barədə yazılı sənədlərlə bildirilirdi.

2. Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisi Onik Qasparyan müharibənin dördüncü günü Təhlükəsizlik Şurasının iclası zamanı itkilərimizi və Silahlı Qüvvələrin vəziyyəti qiymətləndirməsini təqdim edərək, müharibəni 3-4 gün ərzində dayandırmaq üçün tədbirlərin alınmalı olduğunu bildirib.

Keçmiş Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsini icra edən şəxsin müsahibəsindən məlum oldu ki, Təhlükəsizlik Şurasının 18-19 oktyabr tarixli iclasında Baş Qərargah rəisi yenidən mövcud hökm sürən vəziyyəti, sadəcə məğlubiyyətə doğru getdiyimiz perspektivi ətraflı təqdim edib. Hərbi, müharibə əməliyyatlarının dayandırılması təklifi edilib.

David Tonoyan da eyni fikirdə olub.

“Olduqca ətraflı bir müzakirə baş verdi, lakin bundan sonra da belə bir qərar verilmədi”.

3. Ölkənin əsas vəzifəli şəxslərindən biri sayılan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsini icra edən şəxs müharibə zamanı Rusiyanın təkliflərindən xəbərsiz olub.

Bu barədə o, yalnız biabırçı məğlubiyyətdən sonra, Rusiya prezidentinin sözlərindən, digər mənbələrdən alınan məlumatlardan xəbərdar olub.

“Hələ 2020-ci ilin 19 oktyabr tarixində Rusiya rəhbərliyi tərəfindən nə edilməli olduğuna dair konkret təkliflər verildiyi ortaya çıxdı. Başqa sözlə, Lavrovun planı həyata keçirilməli idi. Təkliflərdə Rusiya sülhməramlı qoşunlarının Qarabağa gətirilməsi təklif edildiyi faktı xüsusi vurğulanmalıdır, təbii ki, bu Şuşa və Hadrutu itirməyəcəyimiz kimi, həm də ermənilərin təhlükəsizliyini təmin edəcək təhlükəsizlik zəmanəti olacaq. Rusiya tərəfindən səsləndirilən təkliflər niyə müzakirə mövzusu olmadı? Nə ictimaiyyətlə, nə də Təhlükəsizlik Şurasının iclaslarında müzakirə olunmadı. 7 Noyabr tarixinə qədər bu təklifdən xəbərim yox idi”.

4. Ölkənin dövlət sisteminin ən mühüm qurumunun keçmiş başçısı öz müsahibəsində generalların potensialından müharibə zamanı düzgün istifadə olunmadığını da təsdiqləyib.

“Generalların rolu daha böyük ola bilərdi, bu insanların təcrübəsi vardı, onlar müharibənin içindən keçmişdi. Qarabağda çaxnaşma əhval-ruhiyyəsi yaradan qüvvələrin olduğu fərziyyəsini yayan bəzi nəşrlər var idi. İstintaq çərçivəsində keçmiş komandan heyətinin həmin proseslərlə əlaqəli olması barədə bir fərziyyə irəli sürülmüşdü. İstintaqın nəticələri əksini sübut etdi. Məlum oldu ki, Samvel Karapetyan, Vitali Balasanyan, Levon Mnatsakanyan, Artur Ağabekyan, Arşavir Qaramyan da daxil olmaqla keçmiş komandirlər və generallar öz potensiallarını tətbiq etməyə, müharibədə təşkilatlanma və səmərəliliyi artırmaq üçün hər şey ediblər, xüsusilə Vitali Balasanyanın gördüyü işləri vurğulamaq istəyirəm, onun fəaliyyəti olduqca nəzərəçarpan idi. Hərbçilər arasında kifayət qədər nüfuz sahibi idi, təsəvvür qabiliyyəti var idi, nə etməyin lazım olduğunu bilirdi”.

5․Müharibə zamanı ciddi təşkilati problemlərdən bəhs edən müxtəlif məlumatlar yayılmışdı. Mikael Harutyunyanın müsahibəsində bu informasiyalar rəsmi səviyyədə təsdiqləndi. “Təşkilati problem olmasaydı, bu nəticəni qeydə almazdıq. Səfərbərliklə bağlı problem görürdüm, könüllü dəstələrimizin nizamsız şəkildə Qarabağa getməsində, orada qəbul və yerləşdirilməsində problem görürdüm, dəbilqə və bədən zirehinin sayında problem görürdüm, çox problem var idi və problemlərin həll edilməməsi nail olduğumuz nəticəyə gətirib çıxartdı”.

6․ Erməni kimliyini qorumaq mənasında Daşnaksütununn əvəzsiz rolunu və müharibənin ilk günündən etibarən onların təşkilatlanmış iştirakının əhəmiyyətini vurğulayıb.

7. Ölkənin bir nömrəli milli təhlükəsizlik orqanının keçmiş rəhbəri, dövriyyədə olan 5 milyardlıq sövdələşmə ilə bağlı dolaşan məlumatlardan narahatdır. Bunun ciddi və dərin bir araşdırma mövzusu olduğunu düşünür.

“Baş nazirlə Azərbaycan tərəfi arasında xeyli müddət əlaqə olduğu deyilən bir faktla üzləşirik. Əlaqə nəticəsində, məsələyə milyardlarla dollar qarşılığında bir həll yolu tapma variantı müzakirə edilib. Müzakirələrin nəticəsi, müzakirələrin gedişi məlum deyil. Heç kim nə olduğunu bilmir. İstənilən halda bizdə bunun nəticəsi var, nəticəsi isə mövcud vəziyyətdir - məğlubiyyət, torpaqların itirilməsi, bu gün artıq Ermənistanın sərhədləri ilə bağlı ciddi problemlər var.

Bunun nəticəyə səbəb olan əlaqəni tapmaq lazımdır. Baş nazir və bu prosesdə iştirak edən məmurlar tərəfindən çox ətraflı, çox təfərrüatlı izahatlar verilməlidir. Açıqlamalar verilməzsə və inandırıcı izahatlar verilməzsə, şübhələr yaranacaq. Bununla əlaqədar olaraq istintaq aparılmalı, istintaq öncəsi gizlilik pərdəsi altında gizlənməməli, əksinə mümkün qədər çox ictimai şəkildə aparılmalıdır”.

Yekun:

Mikael Hambardzumyan sentyabrın 30-dan, yəni müharibənin başlanğıcından bəri Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsinin müvəqqəti icraçısı olub, halbuki, ictimaiyyətin bu barədə məlumatı yox idi. Bu səbəbdən onun qaldırdığı məsələlər müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Nəticədə dəhşətli bir mənzərə yaranır:

a) Paşinyan bütün vacib qərarları təkbaşına və ya bu cür səlahiyyətləri olmayan insanlarla məsləhətləşərək qəbul edib.
b) Bütün güc strukturları israr etsə də müharibəni dayandırmayıb.
c) 19 oktyabrda Rusiya Prezidentinin müharibəni bitirmək təklifini rədd etdiyini əsas dövlət rəsmilərinə bildirməyib.
d) Bu səbəbdən, Paşinyan çoxsaylı insan və ərazi itkilərinə görə birbaşa məsuliyyət daşıyır.
e) Ölkədəki ən məlumatlı insanlardan biri üçün belə, bunun xəyanət və ya savadsızlıq üzündən edildiyi aydın deyil. Bu sual öz cavabını almalıdır”, - deyə məqalədə qeyd olunur.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan-MTX  


Ermənistan MTX hələ də müharibənin gedişatını dərk etmir

2020/10/13174-1603088731.jpg
Oxunub: 633     10:01     16 Yanvar 2021    
Ötən gün Ermənistanın televiziya kanallarından birində olduqca vacib və maraqlı bir reportaj yayımlanıb. Ermənistan MTX-nin keçmiş icraçı direktoru polkovnik Mikael Hambardzumyan əhəmiyyətli dərəcədə tarazlaşdırılmış, eyni zamanda vacib bir açıqlama ilə çıxış edib.

Ordu.az xəbər verir ki, Ermənistanın “Alternativ layihələr qrupu” adlı təşəbbüsü Hambardzumyanın müsahibəsi ilə bağlı məqalə dərc edib.

Qrup qeyd edir ki, son iki ayda Ermənistanda hər kəsin evinə daxil olan və ermənilərin gündəlik həyatının bir parçası olan suallar qaldırıldı.

“Dünən elə bir şəkil aldılar ki, bundan artıq yayınmaq mümkün olmayacaq.

1․“Müharibənin gedişatının qarşısı niyə alınmır, müharibənin nə üçün dayandırılmadığını başa düşə bilmirdim”.

MTN-nin direktoru vəzifəsinin keçmiş müvəqqəti icraçısının səlahiyyətlərinə son verilməsi yəqin bu vacib sualla bağlıdır.

Müsahibədən məlum olur ki, MTX və Müdafiə Nazirliyi hər gün itkilərimiz, problemlərimiz və perspektivlərimiz barədə Baş nazirə məruzə edirdi.

Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsini icra edən şəxsi narahat edən sual, Baş nazirin müharibənin dayandırılması ilə bağlı qərar qəbul etməməsinin səbəbi idi. “Müharibə niyə dayandırılmır, atəşkəs elan edilir, çünki görürdük ki, fiziki olaraq bu baş vermir, qorunmur, samma sırf müharibə dayandırılmır, danışıqlar prosesi başlamır. Bu şəraitdə müharibəni dayandırmadan hökumətin məqsədi nə idi? Hara doğru gedirdik? Sonda hara çatacağıq, Stepanakerti (Xankəndi-red.) itirəcəyik, yoxsa artıq şimal rayonlarını itirəcəyik, yalnız bundan sonra hərbi əməliyyatların dayandırılması və ya sona çatması nöqtəsinə gəlib çatacağıq?”

Mikael Hambardzumyanın sözlərindən göründüyü kimi, baş nazir vəziyyət barədə məlumatsız olmayıb, gündəlik olaraq, hər saat cəbhədəki vəziyyət, daxili siyasi vəziyyət, itkilərimiz və əhval-ruhiyyəmiz barədə Baş nazirə məruzə edilirdi. Üstəlik, vəziyyətin nə olduğu və perspektivlərin necə ola biləcəyi barədə yazılı sənədlərlə bildirilirdi.

2. Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisi Onik Qasparyan müharibənin dördüncü günü Təhlükəsizlik Şurasının iclası zamanı itkilərimizi və Silahlı Qüvvələrin vəziyyəti qiymətləndirməsini təqdim edərək, müharibəni 3-4 gün ərzində dayandırmaq üçün tədbirlərin alınmalı olduğunu bildirib.

Keçmiş Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsini icra edən şəxsin müsahibəsindən məlum oldu ki, Təhlükəsizlik Şurasının 18-19 oktyabr tarixli iclasında Baş Qərargah rəisi yenidən mövcud hökm sürən vəziyyəti, sadəcə məğlubiyyətə doğru getdiyimiz perspektivi ətraflı təqdim edib. Hərbi, müharibə əməliyyatlarının dayandırılması təklifi edilib.

David Tonoyan da eyni fikirdə olub.

“Olduqca ətraflı bir müzakirə baş verdi, lakin bundan sonra da belə bir qərar verilmədi”.

3. Ölkənin əsas vəzifəli şəxslərindən biri sayılan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsini icra edən şəxs müharibə zamanı Rusiyanın təkliflərindən xəbərsiz olub.

Bu barədə o, yalnız biabırçı məğlubiyyətdən sonra, Rusiya prezidentinin sözlərindən, digər mənbələrdən alınan məlumatlardan xəbərdar olub.

“Hələ 2020-ci ilin 19 oktyabr tarixində Rusiya rəhbərliyi tərəfindən nə edilməli olduğuna dair konkret təkliflər verildiyi ortaya çıxdı. Başqa sözlə, Lavrovun planı həyata keçirilməli idi. Təkliflərdə Rusiya sülhməramlı qoşunlarının Qarabağa gətirilməsi təklif edildiyi faktı xüsusi vurğulanmalıdır, təbii ki, bu Şuşa və Hadrutu itirməyəcəyimiz kimi, həm də ermənilərin təhlükəsizliyini təmin edəcək təhlükəsizlik zəmanəti olacaq. Rusiya tərəfindən səsləndirilən təkliflər niyə müzakirə mövzusu olmadı? Nə ictimaiyyətlə, nə də Təhlükəsizlik Şurasının iclaslarında müzakirə olunmadı. 7 Noyabr tarixinə qədər bu təklifdən xəbərim yox idi”.

4. Ölkənin dövlət sisteminin ən mühüm qurumunun keçmiş başçısı öz müsahibəsində generalların potensialından müharibə zamanı düzgün istifadə olunmadığını da təsdiqləyib.

“Generalların rolu daha böyük ola bilərdi, bu insanların təcrübəsi vardı, onlar müharibənin içindən keçmişdi. Qarabağda çaxnaşma əhval-ruhiyyəsi yaradan qüvvələrin olduğu fərziyyəsini yayan bəzi nəşrlər var idi. İstintaq çərçivəsində keçmiş komandan heyətinin həmin proseslərlə əlaqəli olması barədə bir fərziyyə irəli sürülmüşdü. İstintaqın nəticələri əksini sübut etdi. Məlum oldu ki, Samvel Karapetyan, Vitali Balasanyan, Levon Mnatsakanyan, Artur Ağabekyan, Arşavir Qaramyan da daxil olmaqla keçmiş komandirlər və generallar öz potensiallarını tətbiq etməyə, müharibədə təşkilatlanma və səmərəliliyi artırmaq üçün hər şey ediblər, xüsusilə Vitali Balasanyanın gördüyü işləri vurğulamaq istəyirəm, onun fəaliyyəti olduqca nəzərəçarpan idi. Hərbçilər arasında kifayət qədər nüfuz sahibi idi, təsəvvür qabiliyyəti var idi, nə etməyin lazım olduğunu bilirdi”.

5․Müharibə zamanı ciddi təşkilati problemlərdən bəhs edən müxtəlif məlumatlar yayılmışdı. Mikael Harutyunyanın müsahibəsində bu informasiyalar rəsmi səviyyədə təsdiqləndi. “Təşkilati problem olmasaydı, bu nəticəni qeydə almazdıq. Səfərbərliklə bağlı problem görürdüm, könüllü dəstələrimizin nizamsız şəkildə Qarabağa getməsində, orada qəbul və yerləşdirilməsində problem görürdüm, dəbilqə və bədən zirehinin sayında problem görürdüm, çox problem var idi və problemlərin həll edilməməsi nail olduğumuz nəticəyə gətirib çıxartdı”.

6․ Erməni kimliyini qorumaq mənasında Daşnaksütununn əvəzsiz rolunu və müharibənin ilk günündən etibarən onların təşkilatlanmış iştirakının əhəmiyyətini vurğulayıb.

7. Ölkənin bir nömrəli milli təhlükəsizlik orqanının keçmiş rəhbəri, dövriyyədə olan 5 milyardlıq sövdələşmə ilə bağlı dolaşan məlumatlardan narahatdır. Bunun ciddi və dərin bir araşdırma mövzusu olduğunu düşünür.

“Baş nazirlə Azərbaycan tərəfi arasında xeyli müddət əlaqə olduğu deyilən bir faktla üzləşirik. Əlaqə nəticəsində, məsələyə milyardlarla dollar qarşılığında bir həll yolu tapma variantı müzakirə edilib. Müzakirələrin nəticəsi, müzakirələrin gedişi məlum deyil. Heç kim nə olduğunu bilmir. İstənilən halda bizdə bunun nəticəsi var, nəticəsi isə mövcud vəziyyətdir - məğlubiyyət, torpaqların itirilməsi, bu gün artıq Ermənistanın sərhədləri ilə bağlı ciddi problemlər var.

Bunun nəticəyə səbəb olan əlaqəni tapmaq lazımdır. Baş nazir və bu prosesdə iştirak edən məmurlar tərəfindən çox ətraflı, çox təfərrüatlı izahatlar verilməlidir. Açıqlamalar verilməzsə və inandırıcı izahatlar verilməzsə, şübhələr yaranacaq. Bununla əlaqədar olaraq istintaq aparılmalı, istintaq öncəsi gizlilik pərdəsi altında gizlənməməli, əksinə mümkün qədər çox ictimai şəkildə aparılmalıdır”.

Yekun:

Mikael Hambardzumyan sentyabrın 30-dan, yəni müharibənin başlanğıcından bəri Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsinin müvəqqəti icraçısı olub, halbuki, ictimaiyyətin bu barədə məlumatı yox idi. Bu səbəbdən onun qaldırdığı məsələlər müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Nəticədə dəhşətli bir mənzərə yaranır:

a) Paşinyan bütün vacib qərarları təkbaşına və ya bu cür səlahiyyətləri olmayan insanlarla məsləhətləşərək qəbul edib.
b) Bütün güc strukturları israr etsə də müharibəni dayandırmayıb.
c) 19 oktyabrda Rusiya Prezidentinin müharibəni bitirmək təklifini rədd etdiyini əsas dövlət rəsmilərinə bildirməyib.
d) Bu səbəbdən, Paşinyan çoxsaylı insan və ərazi itkilərinə görə birbaşa məsuliyyət daşıyır.
e) Ölkədəki ən məlumatlı insanlardan biri üçün belə, bunun xəyanət və ya savadsızlıq üzündən edildiyi aydın deyil. Bu sual öz cavabını almalıdır”, - deyə məqalədə qeyd olunur.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan-MTX