Bir erməninin son axmaqlığı

2020/09/11923-1600413479.jpg
Oxunub: 1897     16:09     19 Sentyabr 2020    
2018-ci il hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Ermənistanın yeni hökumətinin ən həssas istiqaməti xarici siyasətdir. Ermənistan nə strateji müttəfiqi Rusiya, nə də Qərblə səmərəli əlaqələr qura bilmir.

Rusiya ilə münasibətlərdə böyük bir boşluq var və bu, hətta Ermənistan hökumətinin fiziki qəbul edilməzliyi şəklində ifadə olunur.

Digər tərəfdən, Qərblə münasibətlərdə məzmun baxımından vəziyyət eynidir. Amerika Birləşmiş Ştatları ilə münasibətlər praktik olaraq mövcud deyil, əvvəlki hakimiyyət orqanlarının təsdiqlədiyi gündəliyə dayanan münasibətlər sırf ritual xarakter daşıyır.

Eyni mənzərə Avropa İttifaqı ilə münasibətlərdə də hökm sürür. Ermənistan-Aİ münasibətləri hələ də Serj Sarkisyanın Aİ ilə 2017-ci ildə imzaladığı Hərtərəfli Tərəfdaşlıq Sazişinə əsaslanır.

“168.am” nəşrində dərc olunan məqalədə qeyd olunur ki, 2018-ci ildən sonra Paşinyan və hökuməti nə Ermənistan-Amerika, nə də Ermənistan-Avropa istiqamətində yeni bir gündəm, yeni fikir, yeni proqram təklif irəli sürməyib.

“Bu sahələrdə Paşinyan tərəfindən ABŞ-ı ən çox tənqid edən Ermənistan lideri olduğunu söyləməsi xaricində xatırlanmağa dair dəyərli heç bir fakt yoxdur. Aİ istiqamətində də Brüsseldəki Aİ rəsmilərindən birinə ünvanladığı irad olub, həmin vaxt Paşinyan Ermənistanın on milyonlarla dəstəyə ehtiyac duymadığına işarə etmişdi. O bildirmişdi ki, istənilən oliqarxın cibini silkələyərək bu qədər pulu əldə edə bilər.
Paşinyanın rəhbərliyi altında olan Ermənistanının son 2.5 il ərzindəki xarici siyasətinin xülasəsi bundan ibarətdir.

Bu vəziyyətin həm mövcud şəraitə uyğun, həm də radikal, dərin səbəbləri var. Mövcud şəraitə uyğun faktorlar arasında mövcud hakimiyyət orqanlarının qeyri-kafi çevikliyini və geosiyasi amillərin qeyri-adekvat qiymətləndirilməsini və maraqların qeyri-adekvat hesablanmasını ümumiləşdirə bilərik. Ancaq daha dərin səbəblər daha vacibdir. Ermənistanın xarici siyasəti dəyərlərə və prinsiplərə söykənmir”, - deyə məqalədə bildirilir.

Müəllif yazır ki, Ermənistan heç bir dəyər, fikir və prinsipə söykənmədiyi üçün daha çox mövcud şəraitə uyğun xarici siyasət yürüdülür.

“Hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Ermənistanın xarici siyasətinin demokratik dəyərlər sistemi üzərində qurula biləcəyi, demokratiyanın xarici siyasətin potensial mənbəyi və ya ruhlandırıcısı ola biləcəyi görünürdü. Ancaq son iki il yarım göstərdi ki, Ermənistanın xarici siyasətində demokratiyanın ümumiyyətlə yeri yoxdur, buna ən son misal isə Paşinyanın Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenkonu təbrik etmək üçün yol verdiyi tələskənlikdir ki, bu da demokratik konsepsiyaya tamamilə ziddir.

Problem əslində bu təbrikin edilməsində deyil, bununla özünün həyata keçirdiyi demokratiyaya qarşı müxalif olduğunu göstərdi. Bu cür nümunələr çoxdur, lakin problemin mahiyyəti onların çoxluğunu dəyişmir.

Ümumiyyətlə problem Ermənistanın reallıqda başa düşülməməsi, qəbul edilməməsi və heç bir geosiyasi qütblə adekvat davranılmaması, nəticə etibarilə ortaya çıxan bütün nəticələrlə praktik olaraq status-kvoda tək qalmasıdır.

Bunun səbəbi, yuxarıda göstərilənlər xaricində, Ermənistan hakimiyyətinin, Paşinyanın dürüst söylədiyi kimi, heç bir ideologiyaya və ya bir izmaya inanmamasıdır. Bu o deməkdir ki, Ermənistan bunun üçün lazım olan dəyərlərə inanmadığına görə adekvat, çevik və yaradıcı xarici siyasət qura və həyata keçirə bilmir.

Əlbəttə ki, xarici siyasətin əsasında yalnız dəyərlər deyil, əksinə maraqlar daha çox üstünlük təşkil edir. Ancaq Ermənistanın dəyərlərə inanmadığı halda, eyni zamanda maraqların hesablanması üzərində qurulmuş xarici siyasət yürütməsi də düzgün əks olunmur. Ermənistan öz maraqlarını belə ifadə edə bilmir. Nəticədə, məsələn, Ermənistan hökumətinin, bir tərəfdən, əsas vəzifələrdə tanınmış anti-Putin xadimlərini təyin etməsi, hər şeyə rəğmən, qəti şəkildə anti-Rusiya mövqeli olduğu, digər tərəfdən Suriyaya bir missiya göndərməsi ilə ziddiyyətli vəziyyətlər meydana çıxır ki, bu da artıq aşkar bir anti-Qərbyönümlü hərəkətidir.

Müstəqillik və suverenlik heç bir ölkə və ya qütblə düşmənçilik deyil. Müstəqillik, müxtəlif ölkələrdən və qütblərdən asılılığın birtərəfli olmaması, çoxşaxəli olmaqla müstəqillik və suverenlik səviyyəsinin artmasına səbəb olacaq şəkildə tamamlandığı və tarazlaşdırıldığı bir siyasətin həyata keçirilməsidir. Bu isə ekstremizm siyasəti yox, Ermənistanın dönməz şəkildə uzaq olduğu bir tarazlıq siyasəti deməkdir.

Çünki folklorun dediyi kimi Ermənistan təkcə bir ekstremizm ölkəsi deyil, bizə özünü davranış və fəaliyyəti ilə göstərən Ermənistanın indiki lideri ekstremizmin təcəssümüdür. Nəticədə xarici siyasət sahəsində folklorun “erməninin son zehni” ifadəsini deyil, bütün mənfi nəticələri təcəssüm edən “erməninin son axmaqlığı” ifadəsini görürük”, - deyə nəşr yazıb.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Böhran   Paşinyan?  


Bir erməninin son axmaqlığı

2020/09/11923-1600413479.jpg
Oxunub: 1898     16:09     19 Sentyabr 2020    
2018-ci il hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Ermənistanın yeni hökumətinin ən həssas istiqaməti xarici siyasətdir. Ermənistan nə strateji müttəfiqi Rusiya, nə də Qərblə səmərəli əlaqələr qura bilmir.

Rusiya ilə münasibətlərdə böyük bir boşluq var və bu, hətta Ermənistan hökumətinin fiziki qəbul edilməzliyi şəklində ifadə olunur.

Digər tərəfdən, Qərblə münasibətlərdə məzmun baxımından vəziyyət eynidir. Amerika Birləşmiş Ştatları ilə münasibətlər praktik olaraq mövcud deyil, əvvəlki hakimiyyət orqanlarının təsdiqlədiyi gündəliyə dayanan münasibətlər sırf ritual xarakter daşıyır.

Eyni mənzərə Avropa İttifaqı ilə münasibətlərdə də hökm sürür. Ermənistan-Aİ münasibətləri hələ də Serj Sarkisyanın Aİ ilə 2017-ci ildə imzaladığı Hərtərəfli Tərəfdaşlıq Sazişinə əsaslanır.

“168.am” nəşrində dərc olunan məqalədə qeyd olunur ki, 2018-ci ildən sonra Paşinyan və hökuməti nə Ermənistan-Amerika, nə də Ermənistan-Avropa istiqamətində yeni bir gündəm, yeni fikir, yeni proqram təklif irəli sürməyib.

“Bu sahələrdə Paşinyan tərəfindən ABŞ-ı ən çox tənqid edən Ermənistan lideri olduğunu söyləməsi xaricində xatırlanmağa dair dəyərli heç bir fakt yoxdur. Aİ istiqamətində də Brüsseldəki Aİ rəsmilərindən birinə ünvanladığı irad olub, həmin vaxt Paşinyan Ermənistanın on milyonlarla dəstəyə ehtiyac duymadığına işarə etmişdi. O bildirmişdi ki, istənilən oliqarxın cibini silkələyərək bu qədər pulu əldə edə bilər.
Paşinyanın rəhbərliyi altında olan Ermənistanının son 2.5 il ərzindəki xarici siyasətinin xülasəsi bundan ibarətdir.

Bu vəziyyətin həm mövcud şəraitə uyğun, həm də radikal, dərin səbəbləri var. Mövcud şəraitə uyğun faktorlar arasında mövcud hakimiyyət orqanlarının qeyri-kafi çevikliyini və geosiyasi amillərin qeyri-adekvat qiymətləndirilməsini və maraqların qeyri-adekvat hesablanmasını ümumiləşdirə bilərik. Ancaq daha dərin səbəblər daha vacibdir. Ermənistanın xarici siyasəti dəyərlərə və prinsiplərə söykənmir”, - deyə məqalədə bildirilir.

Müəllif yazır ki, Ermənistan heç bir dəyər, fikir və prinsipə söykənmədiyi üçün daha çox mövcud şəraitə uyğun xarici siyasət yürüdülür.

“Hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Ermənistanın xarici siyasətinin demokratik dəyərlər sistemi üzərində qurula biləcəyi, demokratiyanın xarici siyasətin potensial mənbəyi və ya ruhlandırıcısı ola biləcəyi görünürdü. Ancaq son iki il yarım göstərdi ki, Ermənistanın xarici siyasətində demokratiyanın ümumiyyətlə yeri yoxdur, buna ən son misal isə Paşinyanın Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenkonu təbrik etmək üçün yol verdiyi tələskənlikdir ki, bu da demokratik konsepsiyaya tamamilə ziddir.

Problem əslində bu təbrikin edilməsində deyil, bununla özünün həyata keçirdiyi demokratiyaya qarşı müxalif olduğunu göstərdi. Bu cür nümunələr çoxdur, lakin problemin mahiyyəti onların çoxluğunu dəyişmir.

Ümumiyyətlə problem Ermənistanın reallıqda başa düşülməməsi, qəbul edilməməsi və heç bir geosiyasi qütblə adekvat davranılmaması, nəticə etibarilə ortaya çıxan bütün nəticələrlə praktik olaraq status-kvoda tək qalmasıdır.

Bunun səbəbi, yuxarıda göstərilənlər xaricində, Ermənistan hakimiyyətinin, Paşinyanın dürüst söylədiyi kimi, heç bir ideologiyaya və ya bir izmaya inanmamasıdır. Bu o deməkdir ki, Ermənistan bunun üçün lazım olan dəyərlərə inanmadığına görə adekvat, çevik və yaradıcı xarici siyasət qura və həyata keçirə bilmir.

Əlbəttə ki, xarici siyasətin əsasında yalnız dəyərlər deyil, əksinə maraqlar daha çox üstünlük təşkil edir. Ancaq Ermənistanın dəyərlərə inanmadığı halda, eyni zamanda maraqların hesablanması üzərində qurulmuş xarici siyasət yürütməsi də düzgün əks olunmur. Ermənistan öz maraqlarını belə ifadə edə bilmir. Nəticədə, məsələn, Ermənistan hökumətinin, bir tərəfdən, əsas vəzifələrdə tanınmış anti-Putin xadimlərini təyin etməsi, hər şeyə rəğmən, qəti şəkildə anti-Rusiya mövqeli olduğu, digər tərəfdən Suriyaya bir missiya göndərməsi ilə ziddiyyətli vəziyyətlər meydana çıxır ki, bu da artıq aşkar bir anti-Qərbyönümlü hərəkətidir.

Müstəqillik və suverenlik heç bir ölkə və ya qütblə düşmənçilik deyil. Müstəqillik, müxtəlif ölkələrdən və qütblərdən asılılığın birtərəfli olmaması, çoxşaxəli olmaqla müstəqillik və suverenlik səviyyəsinin artmasına səbəb olacaq şəkildə tamamlandığı və tarazlaşdırıldığı bir siyasətin həyata keçirilməsidir. Bu isə ekstremizm siyasəti yox, Ermənistanın dönməz şəkildə uzaq olduğu bir tarazlıq siyasəti deməkdir.

Çünki folklorun dediyi kimi Ermənistan təkcə bir ekstremizm ölkəsi deyil, bizə özünü davranış və fəaliyyəti ilə göstərən Ermənistanın indiki lideri ekstremizmin təcəssümüdür. Nəticədə xarici siyasət sahəsində folklorun “erməninin son zehni” ifadəsini deyil, bütün mənfi nəticələri təcəssüm edən “erməninin son axmaqlığı” ifadəsini görürük”, - deyə nəşr yazıb.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Böhran   Paşinyan?