Paşinyanın keçmişi və bu günü

2020/09/875-1600243304.jpg
Oxunub: 631     10:32     25 Sentyabr 2020    
Hakimiyyətə gəldikdən sonra Nikol Paşinyanın bir çox məsələyə yanaşması çox dəyişdi. Bəlkə də həqiqətən dəyişməyib, əvvəllər də belə olub, sadəcə özünü fərqli bir şəkildə təqdim etməyi bacarıb.

“168.am” nəşrində dərc olunan məqalədə qeyd olunur ki, artıq hakimiyyətdə olduğuna görə sanki hər şey öz yerinə düşmüş kimi görünür. Əvvəllər insanı cəza materialına çevirmək mümkün deyildisə, indi bu amil geniş yayılıb. Niyə cərimə olunduqları əhəmiyyət kəsb etmir. Cərimə cəzası cərimə olaraq qalır. İndi vətəndaş tamamilə cərimə materialına çevrilib, hər addımda bu problemlə üzləşə bilər.

“Keçmişdə Nikol Paşinyan dövlət borclarının cəlb edilməsinə kökündən qarşı idi, indi isə gördüyümüz kimi məmnuniyyətlə dövlət borcları alır. Cəmi 2 il ərzində dövlət borcunu təxminən 1,3 milyard dollar artırmağı bacarıb və artırmağa davam edir. Borc əlavə etmək artıq dövlət və xalq üçün bir yük deyil. Bir şey də var, xalq ölkənin yeni borclara girməsindən razı olmalıdır.

Əvvəlki 2-2,5 ildə Nikol Paşinyanın “prinsipial” yanaşmalarında hansı dəyişikliklər edildiyini uzun siyahı əsasında sadalamaq olar. Ancaq çoxlarını haqlı olaraq əsəbləşdirən bunlardan birini nəzərdən keçirək.

Əvvəllər cəmiyyətə vergi təzyiqinin artırılmasına qarşı çıxırdısa, indi bunu çəkinmədən edir. Üstəlik insanların narazılıq etməsindən şikayətlənir.

“Dedilər ki, hökumət əmlak vergisini artırdı. Əmlak vergisi, ilk növbədə, bu yol olacaq, sizin bağçanız olacaq. Hər biriniz 2 qutu siqaret az çəksəniz, bu 2 qutu siqaretin pulu büdcəyə ödəsəniz heç bir şey olmayacaq. Bir şüşə araq daha az için, iki şüşə demirəm, bu pulu büdcəyə ödəyin, çünki bu vəsait toplanıb bir yol olur. Əlavə etdiyimiz əmlak vergisini atam evinə götürən deyiləm. Xeyr, atanızın evinə girəcək, əmlak vergisi ata evlərinizə gedən yol olacaq, əmlak vergisi uşaq bağçası, məktəb, həmin bu əmlak vergisi deməkdir”, - deyə baş nazir Tavuş sakinləri ilə görüşündə deyib.

Belə bir şey deməzdən əvvəl hökumət başçısı əvvəlcə özü belə olmalıdır. Söhbət özünün büdcəyə ödədiyi vergilərdən getmir. Söhbət həmin vergilərdən əmələ gələn xərclərdən gedir.

Baş nazir bu vergilərin yol və uşaq bağçasına çevrildiyini bəyan etdikdə, dövlət məmurlarının maaş və mükafatlarının eyni vergilərdən formalaşdığını unutmamalıdır.

Məmurların mükafatlarına bu qədər pul xərclənməsəydi, neçə belə yol və uşaq bağçası tikilə bilərdi?

Xatırladaq ki, söhbət ən azı 120 milyon dollardan gedir. Məmurlara milyonlarla dram mükafat verilir və kəndliyə isə boğazından kəsib, büdcəyə vergi verilə biləcəyinə dair minnət edilir.

Bir insanın bu pulu yoxdursa, haradan kəsib büdcəyə verəcək? Bu qədər müddət ərzində insanların gəlirlərini nə qədər artırıblar ki, hələ tələb də edirlər? 2,5 il ərzində hökumət təqaüdləri cəmi 3000 dram artırıb və bununla da çox şey etdiyini düşünür”, - deyə məqalədə bildirilir.

Müəllif yazır ki, xalqdan tələb etməzdən əvvəl, Paşinyanın büdcə pulunu səmərəli xərcləmək barədə düşünməsi daha yaxşı olardı.

“Hökumət malikanəsinin təmirinə 1 və ya 2 milyon dollar ayırarkən büdcəni düşünmək lazım idi. Bir neçə yüz min dollar ABŞ-a bəzi anlaşılmaz və nəticəsiz səfərlərə xərclənərkən büdcə barədə düşünmək lazım idi. Baş nazir üçün yüz minlərlə dollara yeni rəsmi avtomobillər alınarkən büdcə barədə düşünmək lazım idi. Həm də bu pula nə qədər yol və uşaq bağçası tikilə biləcəyi barədə düşünmək lazım idi.

Yəqin ki, çoxları Baş nazirin həyat yoldaşının bəzəyinə büdcədən xərclənən hansı pullardan bəhs edildiyini xatırlayacaq.

Kəndlilərə minnət etməzdən əvvəl Baş nazirin bütün bunları xatırlaması çox yaxşı olardı. Xüsusilə sadalananlar hələ bununla məhdudlaşmır.

Büdcə xərclərinin səmərəliliyi həmişə aşağı olub, bu gün də eynidir. Korrupsiya risklərinin, sui-istifadə və tullantıların olmamasına zəmanət verən bir nəfərdən milyardlarla dram alınması faktı?

Bir nəfərdən satınalmalar həyata keçirilirsə, həmin sahədə yalnız sui-istifadə baxımından deyil, həm də səmərəlilik və ədalətli rəqabət baxımından risk olmadığına kim zəmanət verir?

Kim zəmanət verə bilər ki, bir nəfərdən 1 milyon alış-veriş edilirsə bu rəqəm 1,5 milyon olmayacaq? Belə bir zəmanət yoxdur. Bu barədə düşünmək lazımdır.

Aydındır ki, büdcədə pul yoxdur və hökumət büdcə boşluqlarını doldurmaq üçün yeni mənbələr axtarır. Ancaq indiki məqamın insanlara vergi yükünü artırmaq üçün ən yaxşı an olmadığını düşünməliyik. Həm də yalnız insanlar üçün deyil, həm də iqtisadiyyat üçün yaxşı hal deyil.

İqtisadi itkilərin dərinləşdiyi və insanların gəlirlərinin azaldığı böhran dövründə vergi yükünü artırmaq barədə düşünmək axmaqlıqdır. Ancaq bizi təhdid etməyən bir şey var.

Gələn ildən hökumət bütün daşınmaz əmlakı vergiyə cəlb edən yeni əmlak vergisi qanunu tətbiq etməyə hazırlaşır. Əgər əvvəllər insanlar əmlak vergisini ümumiyyətlə ödəmirdilərsə və ya ondan azad idilərsə, indi ödəməli olacaqlar.

Vergi yükü ilə bağlı problemlər yalnız əmlak vergisi ilə məhdudlaşmır.

Cəmiyyətlə əlaqəli daha bir qanunun - əmlak və gəlirin ümumi bəyannaməsi institutunun tətbiqi məsələsi müzakirə olunur. Gələn il olacağı gözlənilir. O vaxt bu qurumun tətbiqi nəticəsində bir çox vətəndaşın qarşılaşa biləcəyi problemlər haqqında çox danışılmışdı. Yenə də danışmaq üçün fürsət olacaq.

Tezliklə başqa bir hadisə ilə qarşılaşacağıq. Bir sıra ölkələrdən idxal olunan mallar üçün yeni gömrük rəsmiləşdirmə qaydaları tətbiq olunur ki, bu da həmin malların bahalaşmasına səbəb olacaq. Bu yük yenə də istehlakçıların üzərinə düşəcək. Nikol Paşinyanın baş nazirliyi dövründə gəlirləri nəinki artmayan, hətta daha da azalan istehlakçıların vergi yükü getdikcə artır.

Buna görə də tələb etməzdən əvvəl, ilk növbədə insanların gəlirlərini artırmağı düşünmək yaxşı olardı. Əks təqdirdə, hər kəs tələb edə bilər, hansı məbləğdən söhbət getdiyindən asılı olmayaraq, insanlar ödəmə qabiliyyətli olmalıdır”, - deyə nəşr yazıb.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Paşinyan   Ermənistan   Böhran  


Paşinyanın keçmişi və bu günü

2020/09/875-1600243304.jpg
Oxunub: 632     10:32     25 Sentyabr 2020    
Hakimiyyətə gəldikdən sonra Nikol Paşinyanın bir çox məsələyə yanaşması çox dəyişdi. Bəlkə də həqiqətən dəyişməyib, əvvəllər də belə olub, sadəcə özünü fərqli bir şəkildə təqdim etməyi bacarıb.

“168.am” nəşrində dərc olunan məqalədə qeyd olunur ki, artıq hakimiyyətdə olduğuna görə sanki hər şey öz yerinə düşmüş kimi görünür. Əvvəllər insanı cəza materialına çevirmək mümkün deyildisə, indi bu amil geniş yayılıb. Niyə cərimə olunduqları əhəmiyyət kəsb etmir. Cərimə cəzası cərimə olaraq qalır. İndi vətəndaş tamamilə cərimə materialına çevrilib, hər addımda bu problemlə üzləşə bilər.

“Keçmişdə Nikol Paşinyan dövlət borclarının cəlb edilməsinə kökündən qarşı idi, indi isə gördüyümüz kimi məmnuniyyətlə dövlət borcları alır. Cəmi 2 il ərzində dövlət borcunu təxminən 1,3 milyard dollar artırmağı bacarıb və artırmağa davam edir. Borc əlavə etmək artıq dövlət və xalq üçün bir yük deyil. Bir şey də var, xalq ölkənin yeni borclara girməsindən razı olmalıdır.

Əvvəlki 2-2,5 ildə Nikol Paşinyanın “prinsipial” yanaşmalarında hansı dəyişikliklər edildiyini uzun siyahı əsasında sadalamaq olar. Ancaq çoxlarını haqlı olaraq əsəbləşdirən bunlardan birini nəzərdən keçirək.

Əvvəllər cəmiyyətə vergi təzyiqinin artırılmasına qarşı çıxırdısa, indi bunu çəkinmədən edir. Üstəlik insanların narazılıq etməsindən şikayətlənir.

“Dedilər ki, hökumət əmlak vergisini artırdı. Əmlak vergisi, ilk növbədə, bu yol olacaq, sizin bağçanız olacaq. Hər biriniz 2 qutu siqaret az çəksəniz, bu 2 qutu siqaretin pulu büdcəyə ödəsəniz heç bir şey olmayacaq. Bir şüşə araq daha az için, iki şüşə demirəm, bu pulu büdcəyə ödəyin, çünki bu vəsait toplanıb bir yol olur. Əlavə etdiyimiz əmlak vergisini atam evinə götürən deyiləm. Xeyr, atanızın evinə girəcək, əmlak vergisi ata evlərinizə gedən yol olacaq, əmlak vergisi uşaq bağçası, məktəb, həmin bu əmlak vergisi deməkdir”, - deyə baş nazir Tavuş sakinləri ilə görüşündə deyib.

Belə bir şey deməzdən əvvəl hökumət başçısı əvvəlcə özü belə olmalıdır. Söhbət özünün büdcəyə ödədiyi vergilərdən getmir. Söhbət həmin vergilərdən əmələ gələn xərclərdən gedir.

Baş nazir bu vergilərin yol və uşaq bağçasına çevrildiyini bəyan etdikdə, dövlət məmurlarının maaş və mükafatlarının eyni vergilərdən formalaşdığını unutmamalıdır.

Məmurların mükafatlarına bu qədər pul xərclənməsəydi, neçə belə yol və uşaq bağçası tikilə bilərdi?

Xatırladaq ki, söhbət ən azı 120 milyon dollardan gedir. Məmurlara milyonlarla dram mükafat verilir və kəndliyə isə boğazından kəsib, büdcəyə vergi verilə biləcəyinə dair minnət edilir.

Bir insanın bu pulu yoxdursa, haradan kəsib büdcəyə verəcək? Bu qədər müddət ərzində insanların gəlirlərini nə qədər artırıblar ki, hələ tələb də edirlər? 2,5 il ərzində hökumət təqaüdləri cəmi 3000 dram artırıb və bununla da çox şey etdiyini düşünür”, - deyə məqalədə bildirilir.

Müəllif yazır ki, xalqdan tələb etməzdən əvvəl, Paşinyanın büdcə pulunu səmərəli xərcləmək barədə düşünməsi daha yaxşı olardı.

“Hökumət malikanəsinin təmirinə 1 və ya 2 milyon dollar ayırarkən büdcəni düşünmək lazım idi. Bir neçə yüz min dollar ABŞ-a bəzi anlaşılmaz və nəticəsiz səfərlərə xərclənərkən büdcə barədə düşünmək lazım idi. Baş nazir üçün yüz minlərlə dollara yeni rəsmi avtomobillər alınarkən büdcə barədə düşünmək lazım idi. Həm də bu pula nə qədər yol və uşaq bağçası tikilə biləcəyi barədə düşünmək lazım idi.

Yəqin ki, çoxları Baş nazirin həyat yoldaşının bəzəyinə büdcədən xərclənən hansı pullardan bəhs edildiyini xatırlayacaq.

Kəndlilərə minnət etməzdən əvvəl Baş nazirin bütün bunları xatırlaması çox yaxşı olardı. Xüsusilə sadalananlar hələ bununla məhdudlaşmır.

Büdcə xərclərinin səmərəliliyi həmişə aşağı olub, bu gün də eynidir. Korrupsiya risklərinin, sui-istifadə və tullantıların olmamasına zəmanət verən bir nəfərdən milyardlarla dram alınması faktı?

Bir nəfərdən satınalmalar həyata keçirilirsə, həmin sahədə yalnız sui-istifadə baxımından deyil, həm də səmərəlilik və ədalətli rəqabət baxımından risk olmadığına kim zəmanət verir?

Kim zəmanət verə bilər ki, bir nəfərdən 1 milyon alış-veriş edilirsə bu rəqəm 1,5 milyon olmayacaq? Belə bir zəmanət yoxdur. Bu barədə düşünmək lazımdır.

Aydındır ki, büdcədə pul yoxdur və hökumət büdcə boşluqlarını doldurmaq üçün yeni mənbələr axtarır. Ancaq indiki məqamın insanlara vergi yükünü artırmaq üçün ən yaxşı an olmadığını düşünməliyik. Həm də yalnız insanlar üçün deyil, həm də iqtisadiyyat üçün yaxşı hal deyil.

İqtisadi itkilərin dərinləşdiyi və insanların gəlirlərinin azaldığı böhran dövründə vergi yükünü artırmaq barədə düşünmək axmaqlıqdır. Ancaq bizi təhdid etməyən bir şey var.

Gələn ildən hökumət bütün daşınmaz əmlakı vergiyə cəlb edən yeni əmlak vergisi qanunu tətbiq etməyə hazırlaşır. Əgər əvvəllər insanlar əmlak vergisini ümumiyyətlə ödəmirdilərsə və ya ondan azad idilərsə, indi ödəməli olacaqlar.

Vergi yükü ilə bağlı problemlər yalnız əmlak vergisi ilə məhdudlaşmır.

Cəmiyyətlə əlaqəli daha bir qanunun - əmlak və gəlirin ümumi bəyannaməsi institutunun tətbiqi məsələsi müzakirə olunur. Gələn il olacağı gözlənilir. O vaxt bu qurumun tətbiqi nəticəsində bir çox vətəndaşın qarşılaşa biləcəyi problemlər haqqında çox danışılmışdı. Yenə də danışmaq üçün fürsət olacaq.

Tezliklə başqa bir hadisə ilə qarşılaşacağıq. Bir sıra ölkələrdən idxal olunan mallar üçün yeni gömrük rəsmiləşdirmə qaydaları tətbiq olunur ki, bu da həmin malların bahalaşmasına səbəb olacaq. Bu yük yenə də istehlakçıların üzərinə düşəcək. Nikol Paşinyanın baş nazirliyi dövründə gəlirləri nəinki artmayan, hətta daha da azalan istehlakçıların vergi yükü getdikcə artır.

Buna görə də tələb etməzdən əvvəl, ilk növbədə insanların gəlirlərini artırmağı düşünmək yaxşı olardı. Əks təqdirdə, hər kəs tələb edə bilər, hansı məbləğdən söhbət getdiyindən asılı olmayaraq, insanlar ödəmə qabiliyyətli olmalıdır”, - deyə nəşr yazıb.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Paşinyan   Ermənistan   Böhran