Ermənistanın ticarət dövriyyəsinin azalan həcmləri

2020/08/8e003-1596872269.jpg
Oxunub: 2572     15:01     08 Avqust 2020    
Ticarət iqtisadiyyatın indikatoru hesab edilə bilən bir sahəsidir. Ticarətin azalması, şübhəsiz ki, iqtisadi şəraitin pisləşməsinə işarədir. Bu birbaşa işsizliyin səviyyəsini, əhalinin gəlirlərinin vəziyyətini təsvir edir.

Ermənistanda epidemiyanın indiki dövründə ticarətin azalması həm də mənfi iqtisadi gözləntilərin nəticəsidir. Ancaq bu mənfi gözləntilər sadəcə baş vermir. Bunlar iqtisadi proseslərin “nəticəsidir”.

Ticarət göstəriciləri baxımından Ermənistan cari ili pis başlamamışdı. Hakimiyyətin “çağırışına” baxmayaraq, əhali Yeni il tətillərini olduqca yüksək səviyyədə qeyd etdi. 2020-ci ilin yanvar ayı ticarəti 2019-cu ilin yanvar ayına nisbətən 10% yüksək olub. Fevral artıq daha təmkinli keçib, artım cəmi 4% təşkil etmişdi.

Artıq mart ayında 9.9% azalma qeydə alındı. Ancaq yanvar ayında baş verən böyümə səbəbiylə birinci rüb keçən ilin eyni dövrünə uyğun gəldi. Hətta 0,6%-lik kiçik bir artım da olub.

Daha sonra epidemiya ilə bağlı və əhali gəlirləri azaldıqca ticarət həcmi azaldı. Bir vaxtlar dəbli söz ehtiyatı ilə ifadə olunan kimi aprel azalması misli görünməmiş şəkildə, yəni 40.6% təşkil edib. Sonra əlbəttə ki, şok aradan qaldırıldı. Ancaq, may ayının müqayisəsi də təsirli oldu. Azalma 24,7% təşkil etdi.

İyun indeksi yenə də iki rəqəmli 12.4% olmaqda davam etdi. Artıq, bu ilin birinci yarısında keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ticarət həcmində azalmanın 11,1% olduğu açıqlanıb. Daxili ticarətin (və ya istehlakın) azalması öz növbəsində xarici ticarətin azalmasına səbəb olur. Xarici ticarətdə idxalın azalmasının ixracatın azalmasına nisbətən daha qabaqcıl olması təsərrüfatlarının gəlirlərinin azalmasına və nəticədə daxili ticarətdə istehlakın zəifləməsinə işarədir.

Üstəlik, ikiqat sürətlə önə keçir. Cari ilin ilk yarısında ixrac 6,5% azalıb. İdxalın azalma həcmi isə 12,9% -dir. Reallıqda statistik məlumatlara şübhə var. Həmişəkindən daha çox şübhə (və ya dünya orta həcmindən) var. Ancaq qeyd etməliyik ki, Ermənistan hökuməti çox sərt bir “kassa çekləri” siyasətini aparır.

Digər tərəfdən, ticarət həcmlərinin statistik uçotu heç bir xüsusi metodoloji çətinlik yaratmır. Ermənistanda ticarətin 80,6%-i mağaza və marketlər vasitəsilə həyata keçirilir.

Kənd təsərrüfatı bazarları, köşklər, istehlak malları bazarları (mühasibatlıq daha mürəkkəb və səy tələb edir) yalnız 19.4% təşkil edir. Bunlar əhali gəlirlərinin azaldığını göstərən yeganə makroiqtisadi rəqəmlər deyil. Paşinyan hakimiyyətinin üzünü “ağardan” xidmətlər sahəsi eyni məntiqdədir. Burada da keçən ilə nisbətən 6.4% azalma var.

Aqil Məmmədov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Böhran  


Ermənistanın ticarət dövriyyəsinin azalan həcmləri

2020/08/8e003-1596872269.jpg
Oxunub: 2573     15:01     08 Avqust 2020    
Ticarət iqtisadiyyatın indikatoru hesab edilə bilən bir sahəsidir. Ticarətin azalması, şübhəsiz ki, iqtisadi şəraitin pisləşməsinə işarədir. Bu birbaşa işsizliyin səviyyəsini, əhalinin gəlirlərinin vəziyyətini təsvir edir.

Ermənistanda epidemiyanın indiki dövründə ticarətin azalması həm də mənfi iqtisadi gözləntilərin nəticəsidir. Ancaq bu mənfi gözləntilər sadəcə baş vermir. Bunlar iqtisadi proseslərin “nəticəsidir”.

Ticarət göstəriciləri baxımından Ermənistan cari ili pis başlamamışdı. Hakimiyyətin “çağırışına” baxmayaraq, əhali Yeni il tətillərini olduqca yüksək səviyyədə qeyd etdi. 2020-ci ilin yanvar ayı ticarəti 2019-cu ilin yanvar ayına nisbətən 10% yüksək olub. Fevral artıq daha təmkinli keçib, artım cəmi 4% təşkil etmişdi.

Artıq mart ayında 9.9% azalma qeydə alındı. Ancaq yanvar ayında baş verən böyümə səbəbiylə birinci rüb keçən ilin eyni dövrünə uyğun gəldi. Hətta 0,6%-lik kiçik bir artım da olub.

Daha sonra epidemiya ilə bağlı və əhali gəlirləri azaldıqca ticarət həcmi azaldı. Bir vaxtlar dəbli söz ehtiyatı ilə ifadə olunan kimi aprel azalması misli görünməmiş şəkildə, yəni 40.6% təşkil edib. Sonra əlbəttə ki, şok aradan qaldırıldı. Ancaq, may ayının müqayisəsi də təsirli oldu. Azalma 24,7% təşkil etdi.

İyun indeksi yenə də iki rəqəmli 12.4% olmaqda davam etdi. Artıq, bu ilin birinci yarısında keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ticarət həcmində azalmanın 11,1% olduğu açıqlanıb. Daxili ticarətin (və ya istehlakın) azalması öz növbəsində xarici ticarətin azalmasına səbəb olur. Xarici ticarətdə idxalın azalmasının ixracatın azalmasına nisbətən daha qabaqcıl olması təsərrüfatlarının gəlirlərinin azalmasına və nəticədə daxili ticarətdə istehlakın zəifləməsinə işarədir.

Üstəlik, ikiqat sürətlə önə keçir. Cari ilin ilk yarısında ixrac 6,5% azalıb. İdxalın azalma həcmi isə 12,9% -dir. Reallıqda statistik məlumatlara şübhə var. Həmişəkindən daha çox şübhə (və ya dünya orta həcmindən) var. Ancaq qeyd etməliyik ki, Ermənistan hökuməti çox sərt bir “kassa çekləri” siyasətini aparır.

Digər tərəfdən, ticarət həcmlərinin statistik uçotu heç bir xüsusi metodoloji çətinlik yaratmır. Ermənistanda ticarətin 80,6%-i mağaza və marketlər vasitəsilə həyata keçirilir.

Kənd təsərrüfatı bazarları, köşklər, istehlak malları bazarları (mühasibatlıq daha mürəkkəb və səy tələb edir) yalnız 19.4% təşkil edir. Bunlar əhali gəlirlərinin azaldığını göstərən yeganə makroiqtisadi rəqəmlər deyil. Paşinyan hakimiyyətinin üzünü “ağardan” xidmətlər sahəsi eyni məntiqdədir. Burada da keçən ilə nisbətən 6.4% azalma var.

Aqil Məmmədov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Böhran