AİƏT-in ilk ciddi çatlaması: Ermənistan növbəti olacaq?

2020/04/11-1586938486.jpg
Oxunub: 1739     12:22     20 May 2020    
Belarusun Xarici İşlər naziri Makey bildirib ki, Belarus ABŞ-dan ilk neft partiyasını alıb. Onun sözlərinə görə, bu, ABŞ dövlət katibinin bir neçə həftə əvvəl Belarusiyaya səfəri zamanı Lukaşenko ilə razılaşmasının nəticəsidir. Mayk Pompeo Belarusa səfəri zamanı ABŞ-ın Belarusa lazım olduğu qədər neft tədarük etməyə hazır olduğunu bildirmişdi. Bu, neftin qiyməti ilə bağlı Rusiya-Belarus qarşıdurması fonunda baş vermişdi. Həmin vaxtda neft bazarında kəskin qiymət enməsi yox idi. Faktiki olaraq ABŞ-Belarus sazişi yerinə yetirilməyə başlayıb.

Xüsusilə indi qaz problemi neft probleminə əlavə olunduğu bir dövrdə nə baş verəcək?

Beynəlxalq aləmdə neftin kəskin ucuzlaşması, eyni zamanda, neft qiymətləri ilə əlaqəli bir mexanizm barədə razılığa gələn ölkələr üçün də qazın qiymətini aşağı saldı. Bunlar Avropa ölkələridir. Rusiyanın Avrasiya ölkələri üçün fərqli bir razılaşması olub.

Yüksək neft qiymətləri olan şəraitdə bu sövdələşmə sərhəd baxımından Avropadan daha ucuz təklif olunur. Ancaq indi mənzərə əksinədir, Avropa üçün qaz Belarus və xüsusən Ermənistan kimi Avrasiya ölkələri ilə müqayisədə xeyli ucuzlaşıb.

İrəvan və Minsk bu məsələni qaldırsalar da, hələlik Moskvanın rədd cavabı ilə üzləşiblər. Qaz divarı qalsa da, faktiki neft divarı çat verir, ABŞ nefti Belarusa tədarük olunur. Bunun zəncirvari reaksiyası olacaqmı?

Hər halda, mövcud reallığın xeyli əhəmiyyəti və mənası var, çünki AİƏT üzvü olmayan neft hasil edən ölkə AİƏT üzvü olan ölkəyə neft tədarük edir.

Bu, neft istehsalçıları olan Rusiya və Qazaxıstanın AİƏT üzvü olmasına baxmayaraq baş verir. Ortaq iqtisadi məkan məntiqə görə, həmin məkan ölkələrinin, bu məkan ölkələrindən daha sərfəli enerji tərəfdaşı ola bilməməsinin mümkünsüzlüyünü nəzərdə tutur.

Bu şəraitdə bunun əksi baş verir və bu mənada ABŞ neftinin Belarusa tədarükü, AİƏT-də siyasi çat verməsi deməkdir və bəlkə də baş verən ilk böyük çatdır. Ermənistan Baş naziri Paşinyan bir neçə dəfə bəyan edib ki, ortaq enerji bazarı olmadığı halda, AİƏT ortaq iqtisadi məkanın mənası ilə bağlı sual yaranır.

ABŞ-Belarus sazişi bu suala cavab verirmi? Bunun davamı, növbəti qaz olacaqmı?

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: AİƏT   Belarus   Ermənistan  


AİƏT-in ilk ciddi çatlaması: Ermənistan növbəti olacaq?

2020/04/11-1586938486.jpg
Oxunub: 1740     12:22     20 May 2020    
Belarusun Xarici İşlər naziri Makey bildirib ki, Belarus ABŞ-dan ilk neft partiyasını alıb. Onun sözlərinə görə, bu, ABŞ dövlət katibinin bir neçə həftə əvvəl Belarusiyaya səfəri zamanı Lukaşenko ilə razılaşmasının nəticəsidir. Mayk Pompeo Belarusa səfəri zamanı ABŞ-ın Belarusa lazım olduğu qədər neft tədarük etməyə hazır olduğunu bildirmişdi. Bu, neftin qiyməti ilə bağlı Rusiya-Belarus qarşıdurması fonunda baş vermişdi. Həmin vaxtda neft bazarında kəskin qiymət enməsi yox idi. Faktiki olaraq ABŞ-Belarus sazişi yerinə yetirilməyə başlayıb.

Xüsusilə indi qaz problemi neft probleminə əlavə olunduğu bir dövrdə nə baş verəcək?

Beynəlxalq aləmdə neftin kəskin ucuzlaşması, eyni zamanda, neft qiymətləri ilə əlaqəli bir mexanizm barədə razılığa gələn ölkələr üçün də qazın qiymətini aşağı saldı. Bunlar Avropa ölkələridir. Rusiyanın Avrasiya ölkələri üçün fərqli bir razılaşması olub.

Yüksək neft qiymətləri olan şəraitdə bu sövdələşmə sərhəd baxımından Avropadan daha ucuz təklif olunur. Ancaq indi mənzərə əksinədir, Avropa üçün qaz Belarus və xüsusən Ermənistan kimi Avrasiya ölkələri ilə müqayisədə xeyli ucuzlaşıb.

İrəvan və Minsk bu məsələni qaldırsalar da, hələlik Moskvanın rədd cavabı ilə üzləşiblər. Qaz divarı qalsa da, faktiki neft divarı çat verir, ABŞ nefti Belarusa tədarük olunur. Bunun zəncirvari reaksiyası olacaqmı?

Hər halda, mövcud reallığın xeyli əhəmiyyəti və mənası var, çünki AİƏT üzvü olmayan neft hasil edən ölkə AİƏT üzvü olan ölkəyə neft tədarük edir.

Bu, neft istehsalçıları olan Rusiya və Qazaxıstanın AİƏT üzvü olmasına baxmayaraq baş verir. Ortaq iqtisadi məkan məntiqə görə, həmin məkan ölkələrinin, bu məkan ölkələrindən daha sərfəli enerji tərəfdaşı ola bilməməsinin mümkünsüzlüyünü nəzərdə tutur.

Bu şəraitdə bunun əksi baş verir və bu mənada ABŞ neftinin Belarusa tədarükü, AİƏT-də siyasi çat verməsi deməkdir və bəlkə də baş verən ilk böyük çatdır. Ermənistan Baş naziri Paşinyan bir neçə dəfə bəyan edib ki, ortaq enerji bazarı olmadığı halda, AİƏT ortaq iqtisadi məkanın mənası ilə bağlı sual yaranır.

ABŞ-Belarus sazişi bu suala cavab verirmi? Bunun davamı, növbəti qaz olacaqmı?

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: AİƏT   Belarus   Ermənistan