Şantajdan “ortaq”lığa doğru?| Rusiyanın Ermənistandakı hərbi bazası haqqında

2019/10/37587-1572003089.jpg
Oxunub: 325     14:32     07 Noyabr 2019    
Ermənistan Müdafiə naziri Davit Tonoyan bildirib ki, Rusiyanın Ermənistandakı 102-ci hərbi bazası silahlanma, maddi texniki təminat və yaşayış şəraiti baxımından yenilənəcək, lakin insan resursları və ya ərazi genişlənməsi məsələsi olmayacaq.

Rusiya hərbi bazasının rəhbəri Rusiya Müdafiə nazirinə bildirib ki, hərbi bazanın atəş imkanları 2 dəfə artırılıb. Bu fakt Ermənistan ictimai və siyasi dairələrində qeyd edilən imkanların nəyə görə və kimə görə 2 dəfə artırılması ilə bağlı suallar doğurub. Bunun əslində Ermənistan üçün təhdid olduğu barədə fikirlər də var. Şübhə yoxdur ki, Ermənistandakı Rusiya hərbi bazasının hərbi siyasi və hüquqi siyasi əsaslarının qarşılıqlı şəkildə aydınlaşdırılmasına ehtiyac olması danılmazdır. Onun zəruriliyi bir sıra siyasi və faciəvi reallıqlarla da özünü büruzə verib.

Əsas məsələ əlbəttə ki, Ermənistandakı hərbi bazanın Ermənistan tərəfindən nə dərəcədə idarə olunan ola bilməsidir. Söhbət hərbi bazanın Ermənistan tərəfindən istədiyi kimi istifadə edilə bilməsindən getmir. Ermənistanın iradəsindən asılı olmayaraq Rusiyanın istədiyi kimi hərbi bazadan istifadə etməməsindən gedir. Burada erməni ictimaiyyəti üçün ciddi bir etimad məsələsinin olduğu aydındır. Problem suveren dövlət və onun hərbi müttəfiqi arasında bu əlaqənin necə tənzimlənməsindən ibarətdir. Hərbi bazaya sahib olmaq, gözəl gözlər və ya mənəvi vəzifə deyil, qarşılıqlı maraq doğuran bir məsələ olduğu aydındır.

“Rusiya hərbi bazasının Türkiyəni susdurmaq üçün bir vasitə olaraq, Ermənistanın maraq dairəsindədir. Hazırda Rusiya-Türkiyə qardaşlığı ən yüksək həddə çatsa da, buna səbəblərdən birinin Ermənistanda 102-ci Rusiya hərbi bazasının olması başa düşüləndir. Bütün əsas məqam ondan ibarətdir ki, hərbi baza Ermənistana qarşı Rusiya-Türkiyə şantajına çevrilməsin. Nəhayət Rusiya-Türkiyə tərəfdaşlığı və dostluğu baxımından Ermənistan üçün açar olan erməni maraqlarının Rusiya Türkiyə bazarlığına, siyasi ticarət məsələsinə çevrilməsinin qarşısını almaqdır. Bu məsələdə təhlükəsizlik faktoru daha çox Ermənistana qarşı şantaj üçün istifadə edilir. Buna görə də İrəvanın vəzifəsi Rusiya hərbi bazasının Ermənistanın təhlükəsizliyi üçün vacib olduğu bir vəziyyətdə olmasını bir o qədər də Ermənistanın Rusiyanın geniş təhlükəsizlik məsələsi kontekstində vacib və əhəmiyyətli bir rol oynadığını, vacib amil olduğu həddinə çatdırılmasıdır”, - deyə erməni ekspert Aram Amatuni bildirib.

Onun sözlərinə görə, əslində defakto vəziyyət elədir ki, məsələ siyasətə cavabdeh olan ruslara elə çadırılmalıdır ki, onlar Ermənistanı ciblərində hesab etməsinlər.

“Parktikada burada Rusiya hərbi bazasının hərbi-siyasi idarəetmə və tərəfdaşlığının formasıdır. Rusiya təhlükəsizlik amilini oynayaraq, Ermənistanı cibinə qoya biləcəyi düşüncəsinə sahib olmasına yol verilməməlidir. Bu mənada hərbi bazanın modernləşdirilməsi barədə söhbət, məhz Paşinyanın özünün başladığı kimi, Ermənistan Rusiya münasibətlərinin modernləşdirilməsi ilə bağlı hakimiyyət dəyişikliyindən sonrakı müzakirələrlə paralel olaraq əhəmiyyət daşıyır. Bu kifayət qədər çox mürəkkəb və çoxtərəfli proses olacaq. Bu barədə danışmaq üçün çox fürsətim olub. Ancaq bu həddi aşmaq daxili inqilabın zəruri olduğu qədər vacibdir. Ermənistan Rusiya münasibətlərinin modernləşməsi Ermənistandakı dəyişikliklərin daha da kristallaşması və hərbi-siyasi kapitallaşma üçün bir o qədər vacibdir. Daha aşağı təbəqələrə yaxın olan budur ki, Ermənistan Rusiya münasibətlərinin transformasiyası onları bu münasibətlər hesabına yeni bir mövqe və pula sahib olma imkanından məhrum edəcək. Burada isə həm Ermənistan, həm də Rusiyanın maraqları yoxdur. Ermənistandakı dəyişikliklər və bu dairələrdə Rusiyanın nöqtəli, epizodik, hətta şübhə toxunan təzahürləri ilə bu gerçəkliyin qarşılıqlı anlaşmasının olması təkcə Ermənistanın keçmiş hakim təbliğat sistemini deyil, həm də onun rus həmkarlarının da əhatə dairəsini yola gətirir”, - deyə Amatuni qeyd edib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   102-baza  


Şantajdan “ortaq”lığa doğru?| Rusiyanın Ermənistandakı hərbi bazası haqqında

2019/10/37587-1572003089.jpg
Oxunub: 328     14:32     07 Noyabr 2019    
Ermənistan Müdafiə naziri Davit Tonoyan bildirib ki, Rusiyanın Ermənistandakı 102-ci hərbi bazası silahlanma, maddi texniki təminat və yaşayış şəraiti baxımından yenilənəcək, lakin insan resursları və ya ərazi genişlənməsi məsələsi olmayacaq.

Rusiya hərbi bazasının rəhbəri Rusiya Müdafiə nazirinə bildirib ki, hərbi bazanın atəş imkanları 2 dəfə artırılıb. Bu fakt Ermənistan ictimai və siyasi dairələrində qeyd edilən imkanların nəyə görə və kimə görə 2 dəfə artırılması ilə bağlı suallar doğurub. Bunun əslində Ermənistan üçün təhdid olduğu barədə fikirlər də var. Şübhə yoxdur ki, Ermənistandakı Rusiya hərbi bazasının hərbi siyasi və hüquqi siyasi əsaslarının qarşılıqlı şəkildə aydınlaşdırılmasına ehtiyac olması danılmazdır. Onun zəruriliyi bir sıra siyasi və faciəvi reallıqlarla da özünü büruzə verib.

Əsas məsələ əlbəttə ki, Ermənistandakı hərbi bazanın Ermənistan tərəfindən nə dərəcədə idarə olunan ola bilməsidir. Söhbət hərbi bazanın Ermənistan tərəfindən istədiyi kimi istifadə edilə bilməsindən getmir. Ermənistanın iradəsindən asılı olmayaraq Rusiyanın istədiyi kimi hərbi bazadan istifadə etməməsindən gedir. Burada erməni ictimaiyyəti üçün ciddi bir etimad məsələsinin olduğu aydındır. Problem suveren dövlət və onun hərbi müttəfiqi arasında bu əlaqənin necə tənzimlənməsindən ibarətdir. Hərbi bazaya sahib olmaq, gözəl gözlər və ya mənəvi vəzifə deyil, qarşılıqlı maraq doğuran bir məsələ olduğu aydındır.

“Rusiya hərbi bazasının Türkiyəni susdurmaq üçün bir vasitə olaraq, Ermənistanın maraq dairəsindədir. Hazırda Rusiya-Türkiyə qardaşlığı ən yüksək həddə çatsa da, buna səbəblərdən birinin Ermənistanda 102-ci Rusiya hərbi bazasının olması başa düşüləndir. Bütün əsas məqam ondan ibarətdir ki, hərbi baza Ermənistana qarşı Rusiya-Türkiyə şantajına çevrilməsin. Nəhayət Rusiya-Türkiyə tərəfdaşlığı və dostluğu baxımından Ermənistan üçün açar olan erməni maraqlarının Rusiya Türkiyə bazarlığına, siyasi ticarət məsələsinə çevrilməsinin qarşısını almaqdır. Bu məsələdə təhlükəsizlik faktoru daha çox Ermənistana qarşı şantaj üçün istifadə edilir. Buna görə də İrəvanın vəzifəsi Rusiya hərbi bazasının Ermənistanın təhlükəsizliyi üçün vacib olduğu bir vəziyyətdə olmasını bir o qədər də Ermənistanın Rusiyanın geniş təhlükəsizlik məsələsi kontekstində vacib və əhəmiyyətli bir rol oynadığını, vacib amil olduğu həddinə çatdırılmasıdır”, - deyə erməni ekspert Aram Amatuni bildirib.

Onun sözlərinə görə, əslində defakto vəziyyət elədir ki, məsələ siyasətə cavabdeh olan ruslara elə çadırılmalıdır ki, onlar Ermənistanı ciblərində hesab etməsinlər.

“Parktikada burada Rusiya hərbi bazasının hərbi-siyasi idarəetmə və tərəfdaşlığının formasıdır. Rusiya təhlükəsizlik amilini oynayaraq, Ermənistanı cibinə qoya biləcəyi düşüncəsinə sahib olmasına yol verilməməlidir. Bu mənada hərbi bazanın modernləşdirilməsi barədə söhbət, məhz Paşinyanın özünün başladığı kimi, Ermənistan Rusiya münasibətlərinin modernləşdirilməsi ilə bağlı hakimiyyət dəyişikliyindən sonrakı müzakirələrlə paralel olaraq əhəmiyyət daşıyır. Bu kifayət qədər çox mürəkkəb və çoxtərəfli proses olacaq. Bu barədə danışmaq üçün çox fürsətim olub. Ancaq bu həddi aşmaq daxili inqilabın zəruri olduğu qədər vacibdir. Ermənistan Rusiya münasibətlərinin modernləşməsi Ermənistandakı dəyişikliklərin daha da kristallaşması və hərbi-siyasi kapitallaşma üçün bir o qədər vacibdir. Daha aşağı təbəqələrə yaxın olan budur ki, Ermənistan Rusiya münasibətlərinin transformasiyası onları bu münasibətlər hesabına yeni bir mövqe və pula sahib olma imkanından məhrum edəcək. Burada isə həm Ermənistan, həm də Rusiyanın maraqları yoxdur. Ermənistandakı dəyişikliklər və bu dairələrdə Rusiyanın nöqtəli, epizodik, hətta şübhə toxunan təzahürləri ilə bu gerçəkliyin qarşılıqlı anlaşmasının olması təkcə Ermənistanın keçmiş hakim təbliğat sistemini deyil, həm də onun rus həmkarlarının da əhatə dairəsini yola gətirir”, - deyə Amatuni qeyd edib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   102-baza